1505

Rządzący państwami w 1505

[ Edytuj tabelę ]
Król Polski	1501 Aleksander Jagiellończyk 1506
Współksiążęta Andory	1472 Pere de Cardona 1512 1483 Katarzyna z Nawarry 1512 1484 Jan III 1516
Król Anglii	1485 Henryk VII 1509
Król Aragonii i Walencji, hrabia Barcelony	1479 Ferdynand Aragoński 1516
Władca Azteków	1502 Montezuma II 1520
Elektor Brandenburgii	1499 Joachim I Nestor 1535
Książę Bawarii	1503 Albrecht IV Mądry 1508
Sułtan Brunei	1473 Bolkiah 1521
Cesarz Chin	1487 Hongzhi 1505 1505 Zhengde 1521
Król Czech	1490 Władysław II Jagiellończyk 1516
Król Danii	1481 Jan Oldenburg 1513
Dalajlama	1475 Gendun Gjaco 1541
Władca Egiptu	1501 Kansuh al-Ghauri 1516
Cesarz Etiopii	1494 Naod 1508
Król Francji	1498 Ludwik XII 1515
Hrabia Holandii	1494 Filip I Piękny 1506
Szach Iranu	1501 Isma’il I 1524
Władca Inków	1493 Huayna Capac 1527
Lord Irlandii	1485 Henryk VII Tudor 1509
Cesarz Japonii	1500 Go-Kashiwabara 1526
Kalif	1497 Al-Mustamsik 1508
Król Kastylii i Leónu	1504 Joanna Szalona 1506
Patriarcha Konstantynopola	1504 Pachomiusz I 1513
Władca Korei	1494 Yŏngsan 1506
Wielki książę litewski	1492 Aleksander Jagiellończyk 1506
Sułtan Maroka	1472 Muhammad asz-Szajch al-Mahdi 1505 1505 Muhammad al-Burtukali 1524
Senior Monako	1494 Jan II 1505 1505 Lucjan 1523
Wielki książę moskiewski	1462 Iwan III Srogi 1505 1505 Wasyl III 1533
Król Nawarry	1484 Katarzyna z Nawarry i Jan d’Albret 1516
Król Norwegii	1483 Jan Oldenburg 1513
Sułtan Omanu	1500 Muhammad ibn Isma’il 1529
Elektor Palatynatu	1476 Filip 1508
Papież	1503 Juliusz II 1513
Król Portugalii	1495 Manuel I 1521
Cesarz Rzymski (niemiecki)	1493 Maksymilian I Habsburg 1519
Kapitanowie Regenci San Marino	1504 Antonio di Girolamo Francesco di Marino Giangi 1505 1505 Francesco di Girolamo Belluzzi Giuliano di Bartolomeo 1505 1505 Antonio di Bianco Antonio di Marino Giannini 1506
Elektor Saksonii	1486 Fryderyk I Mądry 1525
Król Szkocji	1488 Jakub IV 1513
Król Szwecji	1504 Svante Nilsson Sture 1512
Król Tajlandii	1491 Ramathibodi II 1529
Sułtan Turków	1481 Bajazyd II 1512
Doża Wenecji	1501 Leonardo Loredano 1521
Król Węgier	1490 Władysław II 1516
Cesarz Wietnamu	1504 Lê Túc Tông 1505 1505 Lê Uy Mục 1509
Wielki mistrz zakonu krzyżackiego	1498 Fryderyk Wettyn 1510

XIV wiek • XV wiek • XVI wiek
1500 « 1501 « 1502 « 1503 « 1504 « 1505 » 1506 » 1507 » 1508 » 1509 » 1510

Wydarzenia w Polsce

30 marca-31 maja – w Radomiu obradował sejm^[1].
19 maja – Ćmielów otrzymał prawa miejskie.
30 maja – podczas obrad Sejmu w Radomiu uchwalono konstytucję nihil novi, stanowiącą podstawę funkcjonowania dwuizbowego parlamentu Korony; jej wprowadzenie uważa się często za początek demokracji szlacheckiej w Królestwie Polskim.
20 lipca – w Budzie został ufundowany przez króla Władysława Jagiellończyka czterowydziałowy Uniwersytet Wrocławski.
30 sierpnia – zmarła polska królowa Elżbieta Rakuszanka, przez 38 lat żona króla Kazimierza IV Jagiellończyka w szczęśliwym i dobranym małżeństwie; była nazywana „matką królów”, spośród jej potomstwa czterej synowie: Władysław, Jan, Aleksander i Zygmunt zostali królami, Fryderyk – biskupem i kardynałem, a Kazimierz – ogłoszony świętym; córki zaś wydano za mąż na dworach zachodniej Europy, dzięki czemu Jagiellonowie spokrewnili się z wieloma królewskimi rodami.

Zygmunt Jagiellończyk (późniejszy król Zygmunt Stary) ufundował renesansowy nagrobek dla swojego brata Jana Olbrachta.
Piorun uderzył w wieżę zamku wawelskiego zwaną Lubranką.
Powstał Kodeks Baltazara Behema.
Wysoka otrzymała prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie

15 sierpnia – Portugalczycy zaatakowali i spalili Mombasę
11 października – senior Monako Jan II Grimaldi został zasztyletowany podczas kłótni przez swego młodszego brata Lucjana, który zajął jego miejsce.
Marcin Luter wstąpił do klasztoru w Erfurcie.
Na tron moskiewski wstąpił książę Wasyl III.
Hiszpanie sprowadzili na Karaiby pierwszych niewolników z Afryki.
Uruchomiono pierwszy międzynarodowy urząd pocztowy (Thurn und Taxis, Belgia-Austria).

Urodzili się

13 stycznia – Joachim II Hektor, elektor Brandenburgii (zm. 1571)
4 lutego – Mikołaj Rej, polski poeta i prozaik okresu Odrodzenia (zm. 1569)
18 września – Maria Habsburżanka, królowa Czech i Węgier, namiestnik Niderlandów Habsburskich, żona Ludwika II Jagiellończyka (zm. 1558)

Zmarli

4 lutego – Joanna de Valois, księżna du Berry, hrabina Orleanu, królowa Francji, żona Ludwika XII (ur. 1464)
4 lub 5 maja – Władysław z Gielniowa, polski bernardyn, poeta-pieśniarz, błogosławiony katolicki (ur. ok. 1440)
27 maja – Ascanio Sforza, włoski kardynał (ur. 1455)
15 czerwca – Herkules I d’Este, książę Ferrary i Modeny (ur. 1431)
18 czerwca – Hosanna z Mantui, włoska tercjarka dominikańska, mistyczka, błogosławiona katolicka (ur. 1449)
30 sierpnia – Elżbieta Rakuszanka, królowa Polski i wielka księżna litewska, żona Kazimierza Jagiellończyka (ur. 1436)
27 października – Iwan III Srogi, wielki książę moskiewski (ur. 1440)
data dzienna nieznana:
- Jacob Obrecht, flamandzki kompozytor i duchowny (ur. ok. 1457)

Przypisy

↑ Posłowie ziemscy koronni 1493–1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 44

[1] Posłowie ziemscy koronni 1493–1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 44

[1]