| |
| Data i miejsce urodzenia |
17 kwietnia 1947 |
|---|---|
| Prezydent m.st. Warszawy | |
| Okres |
od 3 listopada 1994 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Minister współpracy gospodarczej z zagranicą | |
| Okres |
od 12 września 1989 |
| Przynależność polityczna |
Polska Zjednoczona Partia Robotnicza / bezpartyjny |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Odznaczenia | |
  
| |
Marcin Święcicki (ur. 17 kwietnia 1947 w Warszawie) – polski polityk i ekonomista, w 1989 sekretarz KC PZPR[1], w latach 1989–1991 minister współpracy gospodarczej z zagranicą w rządzie Tadeusza Mazowieckiego, w latach 1994–1999 prezydent miasta stołecznego Warszawy, poseł na Sejm X, II, VII i VIII kadencji (1989–1991, 1993–1996, 2011–2019).
W młodości uprawiał skok w dal, był mistrzem Polski juniorów w 1963[2]. Zdobył w tej konkurencji brązowy medal na mistrzostwach Europy juniorów (Odessa 1966)[3]. W tym samym roku zajął trzecie miejsce podczas mistrzostw Polski seniorów[4]. W 1967 ustanowił wynikiem 7,68 metra rekord Polski juniorów[5].
Uczęszczał do Szkoły Podstawowej nr 85 im. Benito Juareza przy ul. Narbutta w Warszawie[2]. Absolwent VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1965)[6]. W latach 1965–1972 działał w Klubie Inteligencji Katolickiej[7]. W 1970 ukończył studia socjologiczne w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, a w następnym roku uzyskał magisterium w Instytucie Nauk Ekonomicznych tej uczelni. W 1981 uzyskał stopień naukowy doktora nauk ekonomicznych w Instytucie Planowania Komisji Planowania przy Radzie Ministrów. W ramach stypendium kształcił się w Stanach Zjednoczonych, został absolwentem studiów podyplomowych z ekonomii na George Washington University (1976) i na Uniwersytecie Harvarda (1985)[8][1][9], gdzie za pośrednictwem ojca poznał Jana Nowaka-Jeziorańskiego[2]. W 1986 był stypendystą Programu Fulbrighta na Georgetown University[10]. W latach 80. wygłaszał referaty na seminariach Leszka Balcerowicza w Szkole Głównej Planowania i Statystyki[2].
W latach 2002–2005 był koordynatorem Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie do spraw ekonomicznych i ochrony środowiska we Wiedniu. Następnie, do końca marca 2011, pełnił funkcję dyrektora ośrodka analitycznego UNDP Blue Ribbon Analytical Center w Kijowie[11][2].
Zaangażował się w działalność społeczną na rzecz Warszawy. W 2001 objął funkcję przewodniczącego Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldorffa[12][13]. W 1997 stanął na czele Komitetu Budowy Muzeum Historii Żydów Polskich[14] (później został przewodniczącym Komitetu Wspierania Muzeum Historii Żydów Polskich Polin[15]). Został również członkiem Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego, a także przewodniczącym Związku Stowarzyszeń Forum Ruchu Europejskiego[16].
Od 1967 członek Związku Młodzieży Socjalistycznej, usunięty w 1968 za uczestnictwo w wydarzeniach marcowych[17]. Od 1969 ponownie w ZMS, pełnił funkcję wiceprzewodniczącego koła związku na UW[1]; Służba Bezpieczeństwa wnosiła o uniemożliwienie mu wyjazdów zagranicznych[17]. Od 1971 do 1979 należał do Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej. W styczniu 1974 został członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Od marca 1972 do kwietnia 1982 zajmował stanowisko głównego specjalisty w Komisji Planowania przy Radzie Ministrów[1]. Od grudnia 1976 rozpracowywany przez SB w ramach kontroli operacyjnej o kryptonimie „Nordyk” jako podejrzewany o współpracę z wywiadem Stanów Zjednoczonych[17] (dokumentacja w tej sprawie została zniszczona w 1989[2]). Od 1979 do 1981 był członkiem egzekutywy oddziałowej organizacji partyjnej PZPR[1]. W okresie stanu wojennego ukrywał w swoim mieszkaniu redaktor naczelną „Tygodnika Mazowsze” Helenę Łuczywo i jej męża Witolda[18]. W kwietniu 1982 został dyrektorem ds. studiów i analiz w Konsultacyjnej Radzie Gospodarczej kierowanej przez profesora Czesława Bobrowskiego. Od października 1985 pełnił obowiązki sekretarza generalnego KRG, w lutym 1987 został powołany na tę funkcję i sprawował ją do lipca 1989[1].
Od lipca 1989 do stycznia 1990 pełnił funkcję członka Komitetu Centralnego PZPR, a od lipca do września 1989 był sekretarzem KC[1]. W 1989 uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu po stronie rządowej, w zespole do spraw gospodarki i polityki społecznej. Był współautorem propozycji urynkowienia gospodarki. W tym samym roku uzyskał mandat posła na Sejm kontraktowy, uzyskując w drugiej turze poparcie Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”[9]. W październiku 1989 wszedł w skład centralnej komisji zjazdowej PZPR, która przygotowywała dokumenty programowe i organizacyjne na ostatni zjazd partii[19].
W rządzie Tadeusza Mazowieckiego objął stanowisko ministra współpracy gospodarczej z zagranicą. Podpisał pierwszą umowę gospodarczą o współpracy ze Wspólnotą Europejską. Negocjował (zakończone powodzeniem) umorzenie polskich długów wobec Związku Radzieckiego o wartości 9,2 miliarda dolarów amerykańskich[20]. W 1991 wstąpił do Unii Demokratycznej[2]. Po raz drugi został posłem w 1993 z ramienia tej partii z okręgu olsztyńskiego, zrezygnował z mandatu w maju 1996. Zaproponował przyjęty w Konstytucji zapis ograniczający zadłużenie publiczne do 60% PKB[21].
W latach 1994–1999 zajmował stanowisko prezydenta m.st. Warszawy, pozostając w ramach koalicji samorządowej Sojusz Lewicy Demokratycznej-Unia Wolności i Samorządności. Był przewodniczącym zarządu Unii Metropolii Polskich, członkiem zarządu Związku Miast Polskich i współprzewodniczącym Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Lokalnego[22]. Za jego kadencji rozpoczęto budowę Mostu Świętokrzyskiego i przygotowano budowę Mostu Siekierkowskiego, zmodernizowano ulicę Nowy Świat, rozpoczęto budowę spalarni na Targówku, wybudowano 9 basenów, otwarto pierwszy odcinek pierwszej linii metra, wytyczono 700 km tras rowerowych, oddano do użytku nowy budynek Biblioteki Uniwersyteckiej i gmach Sądu Najwyższego, a także przyśpieszono zwrot nieruchomości przejętych przez państwo po II wojnie światowej. W okresie tym miasto wsparło finansowo budowę kilku pomników[22]. W 1997 i 1998 Marcin Święcicki doprowadził do podpisania przez Michaela Jacksona dwóch listów intencyjnych w sprawie budowy na terenie lotniska wojskowego na warszawskim Bemowie rodzinnego parku rozrywki; według Marcina Święcickiego projekt upadł z powodu sprzeciwu ministra spraw wewnętrznych i administracji Janusza Tomaszewskiego[23][2].
Po zakończeniu kadencji do 2002 zasiadał w Radzie m.st. Warszawy. Od 1999 do 2000 pełnił funkcję wiceministra gospodarki, był członkiem zespołu Jana Kułakowskiego negocjującego warunki przystąpienia Polski do Unii Europejskiej[9]. Był również doradcą gospodarczym prezydenta Litwy Valdasa Adamkusa (1999–2000).
Od 1991 działał w Unii Demokratycznej, później w Unii Wolności i w Partii Demokratycznej – demokraci.pl, której od 2006 do 2007 był wiceprzewodniczącym. Bez powodzenia kandydował do Sejmu w wyborach w 2001 i 2005, a w 2004 do Parlamentu Europejskiego. W wyborach samorządowych w 2006 został wybrany na radnego sejmiku mazowieckiego z listy Lewicy i Demokratów. W wyborach parlamentarnych w 2007 ponownie bezskutecznie kandydował do Sejmu z listy tej samej koalicji w okręgu warszawskim. W 2009 wstąpił do klubu radnych Platformy Obywatelskiej w sejmiku mazowieckim. W wyborach samorządowych w 2010 uzyskał reelekcję do sejmiku z listy PO[24].
W międzyczasie wystąpił z Partii Demokratycznej; w 2011 wystartował w wyborach parlamentarnych z warszawskiej listy PO, został wówczas wybrany na posła na Sejm VII kadencji[25]. Wkrótce po wyborach wstąpił do PO. W Sejmie VII kadencji został m.in. członkiem Komisji Gospodarki oraz Finansów Publicznych. Bez powodzenia kandydował w wyborach do Parlamentu Europejskiego w maju 2014[26].
W marcu 2014 został wyznaczony koordynatorem grupy polskich ekspertów ds. reformy samorządowej na Ukrainie. Doradzał w tym zakresie premierowi Arsenijowi Jaceniukowi[27][28]. W 2015 objął stanowisko przewodniczącego sejmowej Podkomisji nadzwyczajnej do spraw realizacji ustaw o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych[29]. W wyborach w tym samym roku z powodzeniem ubiegał się o poselską reelekcję (dostał 8329 głosów)[30].
Nie wystartował w wyborach parlamentarnych w 2019. W tym samym roku powołany na rzecznika praw przedsiębiorców na Ukrainie[31]. Funkcję tę sprawował do grudnia 2021[32]. W marcu 2025 został powołany przez ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego w skład Polskiej Grupy Doradczej Wysokiego Szczebla ds. Ukrainy[33][34]. Objął też funkcję doradcy ministra ds. członkostwa Ukrainy w Unii Europejskiej[35].
Syn Jadwigi i Andrzeja[17]; brat Jakuba Święcickiego[36], a także zięć Eugeniusza Szyra[37]. Żonaty z Joanną[38]; ma czworo dzieci[39].
21 listopada 2016 w okresie tzw. kryzysu migracyjnego w trakcie występu w jednym z programów publicystycznych w TVP Info zadeklarował, że gotów byłby przyjąć uchodźców do swego domu w Warszawie[40]. Wiosną 2018 w mieszkaniu małżonków Święcickich zamieszkała rodzina uchodźców z Tadżykistanu w ramach programu prowadzonego przez Fundację Ocalenie[41].
| W dniu zaprzysiężenia |
|
|---|---|
| Późniejsi członkowie rządu |
