5 Kołobrzeski Pułk Piechoty

Ten artykuł dotyczy 5 pp ludowego Wojska Polskiego. Zobacz też: inne pułki piechoty noszące numer „5”.

5 Kołobrzeski pułk piechoty

Historia
Państwo	Polska
Sformowanie	1943
Rozformowanie	1958 (przeformowanie)
Nazwa wyróżniająca	Kołobrzeski
Tradycje
Nadanie sztandaru	10 października 1948[1]
Kontynuacja	5 pułk zmechanizowany 12 Brygada Zmechanizowana
Dowódcy
Pierwszy	płk Antoni Szabelski
Działania zbrojne
II wojna światowa Front wschodni walki pod Puławami (28 VII−6 VIII 1944) walki o przyczółki warszawskie (1944) walki o Wał Pomorski (I−II 1945) bitwa o Mirosławiec (9−10 II 1945) operacja pomorska (10 II−4 IV 1945) bitwa pod Dziwnówkiem (13 III 1945)
Organizacja
Numer	JW 1228[2]
Dyslokacja	Piotrków Trybunalski[3] Szczecin
Rodzaj wojsk	Piechota
Podległość	2 Warszawska Dywizja Piechoty[3]
Odznaczenia

5 Kołobrzeski pułk piechoty (5 pp) – oddział piechoty ludowego Wojska Polskiego.

Pułk został sformowany latem 1943, w ZSRR, w składzie 2 Dywizji Piechoty im. Jana H. Dąbrowskiego.

 Z tym tematem związana jest kategoria: żołnierze 5 Kołobrzeskiego Pułku Piechoty.

Dowódcy:

• ppłk / płk Antoni Szabelski (26 VIII 1943–6 VIII 1945)
• mjr Leonid Królikowski (VIII–X 1945)
• ppłk Jan Wantuch (X 1945–IV 1946)
• płk Kazimierz Sikorski (od IV 1946).

Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari^[4]:

1. mjr Aleksander Fomin
2. st. szer. Władysław Frydrych
3. chor. Oskar Halpern
4. szer. Rubin Kuperman
5. st. sierż. Jerzy Kurek
6. kpt. Adam Paszt
7. por. Zbigniew Reszke
8. płk Antoni Szabelski
9. por. Stanisław Wąsowicz
10. kpr. Michał Zawadzki.

• dowództwo
• sztab

• 3 bataliony piechoty
• kompanie: dwie fizylierów, przeciwpancerna, rusznic ppanc, łączności, sanitarna, transportowa
• baterie: działek 45 mm, dział 76 mm, moździerzy 120 mm
• plutony: zwiadu konnego, zwiadu pieszego, saperów, obrony pchem, żandarmerii.

Razem: 2915 żołnierzy – w tym 276 oficerów, 872 podoficerów, 1765 szeregowców.

Sprzęt:

• 162 rkm
• 54 ckm
• 66 rusznic ppanc
• 12 armat ppanc 45 mm
• 4 armaty 76 mm
• 18 moździerzy 50 mm
• 27 moździerzy 82 mm
• 8 moździerzy 120 mm.

Pułk po krótkim przeszkoleniu i złożeniu przysięgi dotarł na front nad Wisłę w lipcu 1944. W sierpniu po raz pierwszy wszedł do walki walcząc o zdobycie przyczółka na lewym brzegu rzeki w rejonie Puław. Następne bitwy w których brał udział to walki na przyczółku warecko-magnuszewskim, przełamanie Wału Pomorskiego pod Borujskiem i Wierzchowem, a następnie pod Kamieniem Pomorskim. 15 marca 1945 żołnierze pułku w Dziwnówku dokonali symbolicznego aktu zaślubin Polski z Bałtykiem. W operacji berlińskiej pułk wyróżnił się w walkach nad Starą Odrą, Kanałem Ruppinera i o Linum.

W uznaniu szczególnych zasług oraz męstwa wykazanego w ciężkich bojach pułk został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari V klasy.

Na podstawie rozkazu Nr 079 Naczelnego Dowódcy Armii Radzieckiej z dnia 4 maja 1945 pułk został wyróżniony mianem „Kołobrzeski” chociaż nie brał udziału w bitwie o Kołobrzeg^[5]. Ponieważ rozkaz wydał Józef Stalin, pomyłka nigdy nie została sprostowana.

Działając w składzie wojsk okupacyjnych pułk stacjonował w Disenchen. Po krótkim pobycie w Niemczech powrócił do kraju i rozpoczął pokojowy okres swojej historii. Początkowo pełnił służbę na granicy polsko-czechosłowackiej. Ochraniał odcinek od Krzanowic do Gołuszowic. Jego sztab stacjonował w Głubczycach.

Następnie został przeniesiony do Hrubieszowa.

 Osobny artykuł: Koszary w Hrubieszowie.

Po rocznym pobycie pułk przybył do Piotrkowa Trybunalskiego, gdzie od kwietnia 1949 pełnił służbę garnizonową.

10 października 1948 otrzymał sztandar ufundowany przez społeczeństwo Piotrkowa Trybunalskiego.

W połowie maja 1949 przeniesiony został do Szczecina i wszedł w skład 12 Dywizji Piechoty^[6]. Ze stolicą Pomorza Zachodniego pułk związany był przez kolejne lata przechodząc w tym czasie szereg zmian organizacyjnych i zmieniając swój charakter z pułku piechoty na pułk zmechanizowany.

 Osobny artykuł: 5 pułk zmechanizowany.

Miejsce stacjonowania jednostki

• Głubczyce – 1945
• Częstochowa – koszary Zawada – do listopada 1945
• Hrubieszów – do lipca 1946
• Piotrków Trybunalski – do 1949
• Szczecin – ul. Wojska Polskiego.

• Dariusz Faszcza: Z dziejów 12 Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2005. ISBN 83-11-10131-0.
• Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960: skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
• Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, T. 1, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego: formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek piechoty. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1965.
• Józef Margules: Piechurzy kołobrzeskiej piątki. Z dziejów 5 Kołobrzeskiego pułku piechoty. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej, 1967.