Allan Rex Sandage

Allan Rex Sandage
Data i miejsce urodzenia	18 czerwca 1926 ; Iowa City
Data i miejsce śmierci	13 listopada 2010 ; San Gabriel
Zawód, zajęcie	astronom
	Odznaczenia
	;

Allan Rex Sandage (ur. 18 czerwca 1926 w Iowa City, zm. 13 listopada 2010 w San Gabriel) – amerykański astronom.

Jako pierwszy obliczył z dużą dokładnością stałą Hubble’a i wiek Wszechświata.

Życiorys

Studiował na Uniwersytecie w Illinois i California Institute of Technology. Był studentem Waltera Baadego. Od 1952 zatrudniony w obserwatorium astronomicznym Mount Wilson Observatory. Współpracował z Gustavem Andreasem Tammannem. Zajmował się teorią ewolucji gwiazd, prawem Hubble’a. Prowadził badania z zakresu kosmologii, fotometrii gwiazd i galaktyk. Jest współautorem atlasów galaktyk (Hubble Atlas of Galaxies, Shapley Ames Katalog)^[1].

27 kwietnia 1973 odkrył planetoidę (96155) 1973 HA^[2]. Odkrył także komety nieokresowe C/1972 L1 (Sandage) i C/1973 N1 (Sandage)^[3].

Nagrody i wyróżnienia

1957: Helen B. Warner Prize for Astronomy
1963: Medal Eddingtona
1967: Złoty Medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego^[4]
1970: National Medal of Science
1972: Henry Norris Russell Lectureship
1975: Medal Bruce
1991: Nagroda Crafoorda
2000: Nagroda Grubera
planetoida (9963) Sandage została nazwana jego nazwiskiem^[5].

Przypisy

↑ Nowa Encyklopedia Powszechna PWN, tom 5, Warszawa 1996, s. 731.
↑ (96155) 1973 HA w bazie Minor Planet Center (ang.)
↑ Sandage w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.)
↑ The Gold Medal [online], Royal Astronomical Society, 2021 [dostęp 2026-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2026-02-10] (ang.).
↑ Lutz D. Schmadel: Dictionary of Minor Planet Names. Springer, 2007, s. 715. ISBN 978-3-540-29925-7.

Linki zewnętrzne

Carnegie Institution for Science: Cosmologist Allan Sandage dies. [w:] Astronomy magazine [on-line]. 2010-11-17. [dostęp 2015-05-03]. (ang.).

[pwn-1] Nowa Encyklopedia Powszechna PWN, tom 5, Warszawa 1996, s. 731.

[MPC-2] (96155) 1973 HA w bazie Minor Planet Center (ang.)

[JPL-3] Sandage w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.)

[4] The Gold Medal [online], Royal Astronomical Society, 2021 [dostęp 2026-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2026-02-10] (ang.).

[springer-5] Lutz D. Schmadel: Dictionary of Minor Planet Names. Springer, 2007, s. 715. ISBN 978-3-540-29925-7.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

XX wiek	1985: Lyman Spitzer Jr. 1989: James Van Allen 1991: Allan Rex Sandage 1997: F. Hoyle, Edwin Salpeter i Don L. Anderson
XXI wiek	2005: James Gunn, James Peebles i Martin Rees 2008: Raszyd Siuniajew 2012: Reinhard Genzel i Andrea Ghez 2016: Roy P. Kerr i Roger Blandford 2020: Eugene Parker

1970	Richard Brauer Robert Dicke Barbara McClintock George Mueller Albert Sabin Allan Rex Sandage John C. Slater John Archibald Wheeler Saul Winstein
1973	Daniel I. Arnon Carl Djerassi Harold E. Edgerton Maurice Ewing Arie Jan Haagen-Smit Vladimir Haensel Frederick Seitz Earl Wilbur Sutherland John Tukey Richard T. Whitcomb Robert R. Wilson
1974	Nicolaas Bloembergen Britton Chance Erwin Chargaff Paul Flory William Alfred Fowler Kurt Gödel Rudolf Kompfner James V. Neel Linus Carl Pauling Ralph Brazelton Peck Kenneth Pitzer James Augustine Shannon Abel Wolman Chien-Shiung Wu
1975	John Warner Backus Manson Benedict Hans Bethe Wernher von Braun Shiing-Shen Chern George Dantzig Hallowell Davis Paul Gyorgy Sterling Hendricks Joseph O. Hirschfelder William Hayward Pickering Lewis Hastings Sarett Frederick Terman Orville Vogel E. Bright Wilson
1976	Morris Cohen Kurt Friedrichs Peter Carl Goldmark Samuel Goudsmit Roger Charles Louis Guillemin Herbert S. Gutowsky Erwin Wilhelm Müller Keith R. Porter Efraim Racker Frederick D. Rossini Verner E. Suomi Henry Taube George Eugene Uhlenbeck Hassler Whitney Edward Osborne Wilson
1979	Robert H. Burris Elizabeth C. Crosby Joseph Doob Richard Feynman Donald Ervin Knuth Arthur Kornberg Emmett N. Leith Hermann F. Mark Raymond D. Mindlin Robert Noyce Severo Ochoa Earl R. Parker Edward Mills Purcell Simon Ramo John H. Sinfelt Lyman Spitzer Earl Reece Stadtman George Ledyard Stebbins Paul Alfred Weiss Victor Weisskopf

XIX wiek	1898: Simon Newcomb 1899: Arthur Auwers 1900: David Gill
XX wiek	1902: Giovanni Schiaparelli 1904: William Huggins 1906: Hermann Karl Vogel 1908: Edward Charles Pickering 1909: George William Hill 1911: Henri Poincaré 1913: Jacobus Kapteyn 1914: Oskar Backlund 1915: William Wallace Campbell 1916: George Ellery Hale 1917: Edward Emerson Barnard 1920: Ernest William Brown 1921: Henri-Alexandre Deslandres 1922: Frank Watson Dyson 1923: Benjamin Baillaud 1924: Arthur Stanley Eddington 1925: Henry Norris Russell 1926: Robert Grant Aitken 1927: Herbert Hall Turner 1928: Walter Sydney Adams 1929: Frank Schlesinger 1930: Max Wolf 1931: Willem de Sitter 1932: John S. Plaskett 1933: Carl Charlier 1934: Alfred Fowler 1935: Vesto Slipher 1936: Armin Leuschner 1937: Ejnar Hertzsprung 1938: Edwin Hubble 1939: Harlow Shapley 1940: Frederick Seares 1941: Joel Stebbins 1942: Jan Hendrik Oort 1945: Edward Arthur Milne 1946: Paul Merrill 1947: Bernard Lyot 1948: Otto Struve 1949: Harold Spencer Jones 1950: Alfred Joy 1951: Marcel Minnaert 1952: Subrahmanyan Chandrasekhar 1953: Harold Babcock 1954: Bertil Lindblad 1955: Walter Baade 1956: Albrecht Unsöld 1957: Ira Sprague Bowen 1958: William Wilson Morgan 1959: Bengt Strömgren 1960: Wiktor Ambarcumian 1961: Rudolph Minkowski 1962: Grote Reber 1963: Seth Barnes Nicholson 1964: Otto Heckmann 1965: Martin Schwarzschild 1966: Dirk Brouwer 1967: Ludwig Biermann 1968: Willem Jacob Luyten 1969: Horace Babcock 1970: Fred Hoyle 1971: Jesse Greenstein 1972: Iosif Szkłowski 1973: Lyman Spitzer 1974: Martin Ryle 1975: Allan Rex Sandage 1976: Ernst Öpik 1977: Bart Bok 1978: Hendrik Christoffel van de Hulst 1979: William Fowler 1980: George Herbig 1981: Riccardo Giacconi 1982: Margaret Burbidge 1983: Jakow Borysowicz Zeldowicz 1984: Olin Wilson 1985: Thomas George Cowling 1986: Fred Whipple 1987: Edwin Salpeter 1988: John Gatenby Bolton 1989: Adriaan Blaauw 1990: Charlotte Moore Sitterly 1991: Donald Osterbrock 1992: Maarten Schmidt 1993: Martin Rees 1994: Wallace Sargent 1995: James Peebles 1996: Albert Whitford 1997: Eugene Parker 1998: Donald Lynden-Bell 1999: Geoffrey Burbidge 2000: Raszyd Siuniajew
XXI wiek	2001: Hans Bethe 2002: Bohdan Paczyński 2003: Vera Rubin 2004: Chūshirō Hayashi 2005: Robert P. Kraft 2006: Frank Low 2007: Martin Harwit 2008: Sidney van den Bergh 2009: Frank H. Shu 2010: Gerry Neugebauer 2011: Jeremiah P. Ostriker 2012: Sandra Faber 2013: James Gunn 2014: Kenneth Kellermann 2015: Douglas N. C. Lin 2016: Andrew Fabian 2017: Nicholas Scoville 2018: Timothy Heckman 2019: Martha Haynes 2020: nie przyznano 2021: Bruce Elmegreen 2022: Ellen Gould Zweibel 2023: Marcia J. Rieke 2024: Chryssa Kouveliotou 2025: Gary Ferland


Data i miejsce urodzenia	18 czerwca 1926 Iowa City
Data i miejsce śmierci	13 listopada 2010 San Gabriel
Zawód, zajęcie	astronom
Odznaczenia