| Autor | Paweł Przewłocki |
|---|---|
| Pierwsze wydanie | 1997 |
| Aktualna wersja stabilna | 2.0 PR1 |
| System operacyjny | Windows |
| Rodzaj | edytor HTML |
| Licencja | freeware |
ezHTML (Edytor Znaczników HTML) – polski, bezpłatny edytor HTML dla systemu Microsoft Windows, stworzony i rozwijany przez Pawła Przewłockiego. Program powstał w drugiej połowie lat 90. XX wieku i na początku następnej dekady należał do grupy rozpoznawalnych polskich tekstowych edytorów stron WWW. Był porównywany w prasie komputerowej z takimi programami jak HomeSite, Pajączek, Tiger98 czy AceHTML, a w 2002 roku uzyskał wyróżnienie CHIP-Tip ECONO w teście dziesięciu edytorów HTML[1]. EzHTML wykorzystywano również jako narzędzie dydaktyczne w polskich książkach i podręcznikach dotyczących tworzenia stron WWW[2][3].
EzHTML był rozwijany od 1997 roku jako program freeware. Jego interfejs i sposób pracy były inspirowane popularnym wówczas edytorem HomeSite[4].
Już w 1999 roku program był przedmiotem obszernych publikacji w polskiej prasie komputerowej. Paweł Wimmer w „PC Kurierze” omówił EzHTML razem ze współpracującym z nim walidatorem Tagik 3000, umieszczając program wśród polskich darmowych edytorów HTML[5]. W tym samym roku „Magazyn WWW” zestawił EzHTML 1.0 z komercyjnymi polskimi edytorami Pajączek Pro 2000 i Tiger98. W recenzji zwrócono uwagę m.in. na przejrzystość interfejsu i moduł konwersji tekstu, wskazując zarazem brak wbudowanego klienta FTP i modułu sprawdzania pisowni[6].
W 2000 roku „Magazyn Internet” recenzował wersję 1.5, oceniając jej działanie jako szybkie i stabilne oraz uznając program za perspektywiczny[7]. Rok później ezHTML 1.5 został poddany przez redakcję „CHIP-a” tej samej procedurze testowej, którą stosowano wcześniej wobec innych tekstowych edytorów HTML. Program uzyskał 43,16 punktu w kategorii POWER wobec 85,72 punktu HomeSite'a. Za jego zalety uznano m.in. automatyczne zamykanie znaczników, podpowiadanie składni, kolorowanie kodu, Tagspektor oraz kreatory tabel, ramek i odnośników. Krytykowano natomiast brak części narzędzi sprawdzających, obsługi publikacji strony i ograniczone wsparcie języków innych niż HTML i CSS[4].
Istotne rozszerzenie funkcjonalności przyniosła wersja 2.0. W lipcu 2002 roku „CHIP” porównał dziesięć tekstowych edytorów HTML dla Windows. EzHTML 2.0 zajął w tym zestawieniu piąte miejsce w klasyfikacji POWER i pierwsze miejsce w klasyfikacji ECONO, uzyskując odpowiednio 49,9 i 100 punktów. Trzy pierwsze miejsca klasyfikacji POWER zajęły komercyjne Pajączek 2000, HomeSite i AceHTML. EzHTML wyprzedził pod względem oceny POWER m.in. darmowe 1st Page 2000 i Zajączka[1]. W rezultacie otrzymał wyróżnienie CHIP-Tip ECONO[1].
Pod koniec 2002 roku portal Dobreprogramy opisywał ezHTML 2.0 jako program zdobywający popularność wśród użytkowników znających podstawy HTML. Zwrócono uwagę na dostęp do znaczników HTML poprzez zakładki, kreatory, współpracę z walidatorem Tagik oraz bezpłatną licencję[8].
W połowie pierwszej dekady XXI wieku program nadal pozostawał w obiegu jako darmowe narzędzie dla webmasterów. W wydanej w 2005 roku przez Helion książce Pawła Frankowskiego Darmowe narzędzia dla webmastera ezHTML był pierwszym z omawianych w rozdziale polskich bezpłatnych edytorów stron WWW i poświęcono mu osobny podrozdział[9]. Program pozostawał później dostępny w archiwach oprogramowania w wersji binarnej[10].
EzHTML był edytorem tekstowym, w którym użytkownik pracował bezpośrednio z kodem źródłowym strony, przy czym program automatyzował część operacji związanych z językiem HTML. W wersji 2.0 zawierał listę elementów standardu HTML 4.0 oraz zestaw zakładek i menu umożliwiających wstawianie znaczników[10].
Jednym z charakterystycznych elementów programu był Tagspektor – panel służący do edycji atrybutów wybranego znacznika. Po wskazaniu znacznika użytkownik mógł modyfikować jego parametry, wybierać dopuszczalne wartości oraz wskazywać pliki przy użyciu standardowego okna systemowego. Zmiany mogły być obserwowane w oknie podglądu[10][4].
Program oferował ponadto:
Wersja 2.0 była rozpowszechniana w odmianach Alef i Bet, różniących się zastosowanym komponentem edytora tekstowego. Odmiana Bet nie miała ograniczenia rozmiaru edytowanego pliku występującego w starszej kontrolce w systemach Windows 95 i 98, nie obsługiwała jednak zawijania wierszy[10].
Z ezHTML związane były również opracowane przez Pawła Przewłockiego narzędzia Tagik 3000 i Kartograf. Były one rozpowszechniane razem z edytorem jako pakiet ezHTML + Tagik + Kartograf[11].
Tagik 3000 był działającym lokalnie walidatorem kodu HTML. Sprawdzał m.in. poprawność zagnieżdżenia znaczników, obecność znaczników zamykających oraz używanie elementów niewchodzących w skład HTML 4.0 lub uznanych w nim za przestarzałe. Program mógł współpracować bezpośrednio z dokumentami otwartymi w ezHTML[11]. W teście „CHIP-a” z 2002 roku możliwość walidacji w ezHTML była realizowana właśnie przy użyciu Tagika[1].
Kartograf służył do przeglądania plików GIF i JPEG, odczytywania ich wymiarów i rozmiaru oraz wstawiania obrazów do dokumentów otwartych w ezHTML[11].
Na przełomie lat 90. i 2000. rynek tekstowych edytorów HTML obejmował zarówno komercyjne narzędzia zagraniczne, przede wszystkim HomeSite, jak i polskie programy takie jak Pajączek czy Tiger98. Recenzenci „CHIP-a” określali w 2001 roku HomeSite jako program wyznaczający standard tej klasy aplikacji, natomiast ezHTML jako interesującą bezpłatną alternatywę dla użytkowników znających HTML, ale wyraźnie ustępującą wówczas funkcjonalnością czołowym programom komercyjnym[4].
Pozycja ezHTML poprawiła się wraz z wersją 2.0. W teście „CHIP-a” z 2002 roku edytor zajął piąte miejsce w klasyfikacji funkcjonalno-ergonomicznej POWER, natomiast dzięki połączeniu funkcjonalności z bezpłatną licencją osiągnął pierwsze miejsce w klasyfikacji ECONO[1]. Redakcja zwracała uwagę m.in. na prostotę obsługi, kreatory, automatyczne zamykanie znaczników i podpowiadanie składni[1].
Wcześniejsze publikacje również sytuowały program przede wszystkim w segmencie bezpłatnych polskich edytorów. „PC Kurier” w 1999 roku omawiał go jako jedną z mocniejszych darmowych polskich propozycji obok dominujących wówczas produktów komercyjnych[5], a porównanie „Magazynu WWW” wskazywało, że mimo mniejszego zestawu funkcji ezHTML 1.0 konkurował z Pajączkiem Pro 2000 i Tigerem przede wszystkim bezpłatnością i prostotą obsługi[6].
EzHTML był wykorzystywany jako narzędzie do nauki tworzenia stron internetowych. W książce Bartosza Danowskiego Tworzenie stron WWW w praktyce, wydanej przez Helion w 2003 roku, autor wybrał ezHTML jako podstawowy edytor wykorzystywany w przykładach. Program został dołączony do płyty CD towarzyszącej publikacji, a książka zawierała m.in. osobny fragment dotyczący tworzenia szkieletu strony przy użyciu ezHTML[2].
Program wykorzystywano również w podręczniku Ewy Mireckiej, Tomasza Chrzanowskiego i Tomasza Kozubka Wyszukiwanie, selekcjonowanie i gromadzenie informacji, przeznaczonym do nauczania zagadnień związanych z zarządzaniem informacją. Część poświęcona serwisom WWW i językowi HTML obejmowała opis możliwości ezHTML oraz zasady jego obsługi, a do książki dołączono płytę CD z materiałami[3].
W 2005 roku ezHTML znalazł się także w książce Pawła Frankowskiego Darmowe narzędzia dla webmastera, w której omówiono go wraz z innymi polskimi bezpłatnymi edytorami, takimi jak EdHTML, Kicia, Zajączek i Webdesigner[9]. Obecność programu w kilku publikacjach dydaktycznych już po osiągnięciu przez niego wersji 2.0 wskazuje, że był on wykorzystywany nie tylko jako hobbystyczny projekt programistyczny, ale również jako narzędzie do praktycznej nauki HTML[2][3][9].
