Filip Bajon
Prawdziwe imię i nazwisko
Filip Michał Bajon
Data i miejsce urodzenia
25 sierpnia 1947 Poznań
Zawód
reżyser ,scenarzysta , producent filmowy
Współmałżonek
Marzena Mróz
Lata aktywności
od 1977
Odznaczenia
Filip Michał Bajon (ur. 25 sierpnia 1947 w Poznaniu [ 1.1] ) – polski prozaik, scenarzysta oraz reżyser filmowy i teatralny. Profesor sztuk filmowych (2012)[ 2] [ 3] , dyrektor Studia Filmowego „Kadr” . Członek Gildii Reżyserów Polskich.
Życiorys
Maturę zdał w I Liceum Ogólnokształcącym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu . Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1970)[ 1.1] , gdzie był seminarzystą Zygmunta Ziembińskiego w Katedrze Teorii Państwa i Prawa UAM [ 4] . Po ukończeniu tego kierunku podjął kolejne studia, na Wydziale Reżyserii PWSFTviT im. Leona Schillera w Łodzi [ 1.1] . W 1974 uzyskał absolutorium, ale ówczesny rektor, Stanisław Kuszewski , usunął go z uczelni bez nadania tytułu magistra, gdyż jego dyplomowy film Sadze dotyczył tłumienia wypadków grudniowych w Gdańsku w 1970 . Nie zakazano mu jednak działalności filmowej[ 5] .
Debiutował jako prozaik w 1970 na łamach „Miesięcznika Literackiego ”. Za powieść Białe niedźwiedzie nie lubią słonecznej pogody otrzymał w 1972 Nagrodę im. Wilhelma Macha za debiut[ 6.1] . Następnie wydał zbiór opowiadań Proszę za mną na górę i powieść Serial pod tytułem [ 6.1] .
Jako reżyser zadebiutował filmem telewizyjnym Powrót (1976). Wyreżyserował ciepło przyjęty przez krytyków i widzów film Aria dla atlety (1979), za który otrzymał nagrody m.in. na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku , Koszalińskim Festiwalu Debiutów Filmowych „Młodzi i Film” , Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián i Porquerolles Film Festival w Hyères oraz na festiwalu filmowym w San Remo[ 6.2] . Za film Wizja lokalna 1901 otrzymał Nagrodę Główną na festiwalu w Gdańsku i wyróżnienie na festiwalu w Londynie[ 6.2] . Za film telewizyjny Limuzyna Daimler-Benz dostał Główną Nagrodę na festiwalu w Figueira da Foz[ 6.2] . Wyreżyserował film historyczny Magnat (1987) i jego serialową wersję, Biała wizytówka (1989)[ 6.2] .
Był także reżyserem teatralnym, współpracował m.in. z teatrami: Sceną na Piętrze w Poznaniu (Z życia glist ), Teatrem Dramatyczny w Warszawie (Szaleństwo Jerzego III ) i Starym Teatrem im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie (Płatonow ), a także z Teatrem Telewizji .
Wykładowca (przewód kwalifikacyjny II stopnia ) Wydziału Radia i Telewizji im. Krzysztofa Kieślowskiego UŚ w Katowicach . Prodziekan kierunku Realizacja Obrazu Filmowego Telewizyjnego i Fotografii w Wyższej Szkole Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi . W latach 2008–2016 dziekan Wydziału Reżyserii Filmowej i Telewizyjnej PWSFTviT w Łodzi .
W latach 90. kierownik artystyczny Studia Filmowego „Dom”[ 1.2] . Od 2015 dyrektor Studia Filmowego „Kadr” [ 7] [ 8] .
Został członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010 [ 9] i przed wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015 [ 10] .
Życie prywatne
Z pierwszą żoną, Elżbietą Bajon, ma syna, Maurycego[ 11] . Z drugą żoną, malarką i graficzką Katarzyną Gintowt, ma dwóch synów: Kaspra i Ksawerego[ 11] . W 2013 poślubił dziennikarkę, podróżniczkę i fotografkę Marzenę Mróz[ 11] [ 12] .
Filmografia
Reżyser
Przyczynek do teorii językoznawstwa (1972 )[ 13]
Sadze (1973 )[ 14]
I inni (1973), także scenariusz[ 13]
Powrót (1977 )[ 1.2] , także scenariusz[ 13]
Videokaseta (1976)[ 1.2] , także scenariusz[ 13]
Rekord świata (1977 ), także scenariusz[ 15]
Zielona ziemia (1978 )[ 1.2] , także scenariusz[ 16]
Aria dla atlety (1979 )[ 1.2] , także scenariusz[ 13]
Wizja lokalna 1901 (1980 )[ 1.2] , także scenariusz[ 17]
Limuzyna Daimler-Benz (1981 )[ 1.2] , także scenariusz[ 13]
Wahadełko (1981)[ 1.2] , także scenariusz[ 18]
Engagement (1984 )[ 1.2] , także scenariusz[ 19]
Biała wizytówka (1986 )[ 1.2] , także scenariusz[ 20]
Magnat (1986), także scenariusz[ 21]
Bal na dworcu w Koluszkach (1989 )[ 1.2] , także scenariusz[ 22]
Pensjonat Słoneczny blask (1989), także scenariusz[ 23]
Spokojny żywot (Une petite vie tranquille [ 1.2] , 1991 )[ 1.2] [ 24]
Powtórka z Conrada (1991), także scenariusz[ 25]
Sauna (1992 )[ 1.2] , także scenariusz[ 26]
Lepiej być piękną i bogatą (1993 )[ 1.2] , także scenariusz i produkcja[ 13]
Poznań 56 (1996 )[ 1.2] , także scenariusz[ 13]
Poszukiwany: Ryszard Kapusciński (1998 ), także scenariusz[ 27]
Portret męski we wnętrzu (1999 ), także scenariusz[ 28] i zdjęcia[ 13]
Przedwiośnie (2001), także scenariusz[ 29] [ 30]
Solidarność, Solidarność... (2005 )[ 31]
Fundacja (2006), także scenariusz[ 32]
Śluby panieńskie (2010 )[ 33] , także scenariusz[ 13]
Panie Dulskie (2015)[ 34] , także scenariusz[ 13]
Kamerdyner (2018)[ 35]
Scenarzysta
autor scenariuszy wszystkich swoich filmów oraz:
Czarne Słońce , (1975), niezrealizowany scenariusz filmu fabularnego, wspólnie z Piotrem Andrejewem
Klincz (1979), wspólnie z Piotrem Andrejewem[ 36]
Aktor
Producent
Spektakle teatralne (reżyseria)
Z życia dżdżownic (1983)[ 39]
Płatonow (1988), także adaptacja[ 40]
Szaleństwo Jerzego III (1994)[ 41]
Tango (2004)[ 42]
Upiór (1995)[ 13]
Zagłada ludu albo moja wątroba (1998)[ 13]
Hrabia (1999)[ 13]
Stara kobieta wysiaduje (2000)[ 43]
Dogrywka (2003)[ 44]
Śmiech w ciemności (2003)[ 13]
Twórczość literacka
Proza
Wywiad-rzeka
Nagrody
1972: Nagroda im. Wilhelma Macha za powieść Białe niedźwiedzie nie lubią słonecznej pogody [ 1.1]
1978: nagroda dziennikarzy na festiwalu „Młodzi i Film” w Koszalinie za film Rekord świata
1978: Złota Kamera (Nagroda magazynu „Film”) w kategorii: debiut reżyserski w filmie fabularnym za rok 1977 za film Powrót
1979: nagroda za debiut reżyserski na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku za film Aria dla atlety
1979: Jantar na festiwalu „Młodzi i Film” w Koszalinie za film Aria dla atlety
1979: nagroda dziennikarzy za najlepszy debiut reżyserski w polskim przeglądzie debiutów na KSF „Młodzi i Film” w Koszalinie za film Aria dla atlety
1979: Samowar, Nagroda Entuzjastów Kina w Świebodzinie za film Aria dla atlety
1980: Don Kichot (Nagroda PF DKF) za film Aria dla atlety
1980: Nagroda Główna Jury na FPFF w Gdańsku za film Wizja lokalna 1901 w Łagowie
1980: nagroda za debiut reżyserski na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Autorskich w San Remo za film Aria dla atlety
1980: wyróżnienie w sekcji nowych realizatorów na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián za film Aria dla atlety
1981: nagroda za scenariusz na FPFF w Gdańsku za film Wahadełko
1981: Nagroda Główna Jury na FPFF w Gdańsku za film Wahadełko
1981: Grand Prix „Wielki Jantar” na KSF „Młodzi i Film” w Koszalinie za film Wahadełko
1982: Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Figueira da Foz za film Limuzyna Daimler Benz
1982: Grand Prix „Wielki Jantar” na KSF „Młodzi i Film” w Koszalinie za film Limuzyna Daimler Benz [ 45]
1987: Nagroda Specjalna Jury na FPFF w Gdyni za film Magnat
1987: Nagroda Szefa Kinematografii za twórczość filmową w dziedzinie filmu fabularnego za rok 1986 (tj. za film Magnat )
1992: Nagroda Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji za film Sauna
1996: Nagroda Specjalna Jury na FPFF w Gdyni za film Poznań 56
1997: nagroda za reżyserię na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym „Złoty Rycerz” w Moskwie (Rosja ) za film Poznań 56
1997: nagroda jury młodzieżowego w Tarnowie za film Poznań 56
1999: nominacja do nagrody Orzeł w kategorii: najlepszy producent za rok 1998 (tj. za film Farba )
2002: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski [ 46] , w uznaniu wybitnych zasług dla rozwoju Telewizji Polskiej [ 47] .
2006: Nagroda Towarzystwa im. Hipolita Cegielskiego; statuetka „Lider Pracy Organicznej” w Poznaniu[ 48]
2014: Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” [ 49] [ 50]
2022: Platynowe Lwy za całokształt twórczości[ 51]
Przypisy
↑ Barbara Hollender, Zofia Turowska: Zespół Tor . Anna M. Płażewska (red.). Warszawa: Prószyński i S-ka, 2000. ISBN 83-7255-659-8 .
↑ a b c d e f g h S. 269.
↑ a b c d e f g h i j k l m n o p S. 270.
↑ M.P. z 2012 r. poz. 654 (ISAP ).
↑ Prof. przew. kwal. I Filip Bajon , [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB ) [dostęp 2020-03-25] .
↑ Redakcja , Zygmunt Ziembiński stał się legendą za życia. Jego imieniem nazwą salę w Collegium Iuridicum Novum [online], Głos Wielkopolski, 18 maja 2013 [dostęp 2020-03-25] (pol. ) .
↑ Tomasz T. Gawiński Tomasz T. , Szukamy ciągu dalszego – łączę dwie pasje , „Angora ”, 12 czerwca 2016 .
↑ Jacek Lutomski: Gwiazdy w zbliżeniu. Portrety aktorów i reżyserów polskich . Janusz R. Kowalczyk (autor rozdziału). Warszawa: Wydawnictwo Presspublica , 1995. ISBN 83-86038-09-8 .
↑ a b S. 7.
↑ a b c d S. 8.
↑ Filip Bajon szefem Studia „Kadr” – Newsy | Szkoła Filmowa w Łodzi [online], filmschool.lodz.pl [dostęp 2022-01-25] .
↑ Dyrektor – Studio Filmowe Kadr [online], sfkadr.com [dostęp 2022-01-25] .
↑ Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego [online], onet.pl , 16 maja 2010 [dostęp 2014-04-26] [zarchiwizowane z adresu 2014-04-26] .
↑ Barbara B. Sowa Barbara B. , Kto wszedł do komitetu poparcia Komorowskiego, a kto z niego wypadł? Cała lista [online], Dziennik.pl, 16 marca 2015 [dostęp 2015-03-21] .
↑ a b c Paweł P. Piotrowicz Paweł P. , Ja się po prostu dziwię [online] .
↑ Filip Bajon i jego żona Marzena Mróz opowiadają w Vivie! o swojej miłości [online], viva.pl [dostęp 2017-11-23] (pol. ) .
↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q Filip Bajon [online], FilmPolski [dostęp 2022-01-24] (pol. ) .
↑ Sadze . [dostęp 2022-01-24].
↑ Rekord świata . [dostęp 2022-01-24].
↑ Zielona ziemia (1978) reżyseria, scenariusz, produkcja [online], Filmweb [dostęp 2022-01-24] (pol. ) .
↑ Wizja lokalna 1901 . [dostęp 2022-01-24].
↑ 24. Kino na Granicy / 24. Kino na hranici , kinonagranicy.pl [dostęp 2022-01-24] [zarchiwizowane 2022-01-24] (pol. ) .
↑ 8 , Engagement (1984) [online], Książki i filmy z PRL, 19 marca 2017 [dostęp 2022-01-24] (pol. ) .
↑ „Biała wizytówka” – Telewizja Polska SA [online], tvp.pl [dostęp 2022-01-24] .
↑ Magnat . [dostęp 2022-01-24].
↑ Bal na dworcu w Koluszkach . [dostęp 2022-01-24].
↑ Pensjonat Słoneczny blask / Pension Sonnenchein . [dostęp 2022-01-24].
↑ Spokojny żywot (1991) reżyseria, scenariusz, produkcja [online], Filmweb [dostęp 2022-01-24] (pol. ) .
↑ Marcin M. Haftkowski Marcin M. , Powtórka z Conrada , Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku, 28 kwietnia 2017 [dostęp 2022-01-24] [zarchiwizowane 2017-11-21] (pol. ) .
↑ Sauna- film z udziałem firmy Saunal [online], 19 listopada 2020 [dostęp 2022-01-24] (pol. ) .
↑ Poszukiwany: Ryszard Kapuściński (1998) reżyseria, scenariusz, produkcja [online], Filmweb [dostęp 2022-01-24] (pol. ) .
↑ Portret męski we wnętrzu . [dostęp 2022-01-24].
↑ Przedwiośnie . [dostęp 2022-01-24].
↑ „Przedwiośnie”, reż. Filip Bajon , [w:] Dzieła [online], Culture.pl , 2019 [dostęp 2025-08-16] .
↑ Solidarność, Solidarność... (2005) – Telemagazyn.pl [online], telemagazyn.pl [dostęp 2022-01-24] (pol. ) .
↑ Fundacja (2006) – Film – Obsada, zwiastun, recenzje [online], dlaStudenta.pl [dostęp 2022-01-24] (pol. ) .
↑ Śluby panieńskie – film online, Oglądaj na Player.pl [online], Player.pl [dostęp 2022-01-24] (pol. ) .
↑ Panie Dulskie online na VOD.PL [online], VOD.PL [dostęp 2022-01-24] (pol. ) .
↑ Kamerdyner . [dostęp 2022-01-24].
↑ Klincz . [dostęp 2022-01-24].
↑ Bękart (1996) reżyseria, scenariusz, produkcja [online], Filmweb [dostęp 2022-01-24] (pol. ) .
↑ Kolonel Bunker [online], orafilm.com [dostęp 2022-01-25] .
↑ Z życia dżdżownic , [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Przedstawienia) [dostęp 2022-01-25] .
↑ Instytut I. Teatralny Instytut I. , Płatonow – Stary Teatr im.Modrzejewskiej | e-teatr.pl [online], Teatr w Polsce – polski wortal teatralny [dostęp 2022-01-25] (pol. ) .
↑ Szaleństwo Jerzego III , [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Przedstawienia) [dostęp 2022-01-25] .
↑ Filip Bajon wyreżyserował „Tango” Mrożka [online], Filmweb [dostęp 2022-01-25] (pol. ) .
↑ Stara kobieta wysiaduje . Filip Bajon. Television Theater . 2000-01-23. [dostęp 2022-01-25].
↑ Dogrywka , [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Przedstawienia) [dostęp 2022-01-25] .
↑ Filip Bajon [online], Filmweb [dostęp 2017-06-28] (pol. ) .
↑ Tatiana T. Naklicka Tatiana T. , Filip Bajon [online], ksiazki.wp.pl, 26 kwietnia 2010 [dostęp 2022-01-24] (pol. ) .
↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 października 2002 r. o nadaniu orderów i odznaczeń Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 81 (ISAP ) – pkt 7.
↑ Encyklopedia , Poznań. Hipolit dla Filipa Bajona [online], Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2022-01-25] (pol. ) .
↑ Lista laureatów medalu Zasłużony Kulturze – Gloria Artis [online], gov.pl [dostęp 2020-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2024-06-30] .
↑ Medale „Gloria Artis” dla filmowców [online], Stowarzyszenie Filmowców Polskich, 12 grudnia 2014 [dostęp 2026-03-27] .
↑ Filip Bajon otrzyma Platynowe Lwy Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych | dzieje.pl – Historia Polski [online], dzieje.pl [dostęp 2024-04-23] (pol. ) .
Linki zewnętrzne
1970–79
1980–89
1990–99
2000–09
2010–19
Seriale TV
Identyfikatory zewnętrzne: