| |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Miejsce spoczynku | |
| Narodowość | |
| Małżeństwo |
Leona |
| Dzieci | |
| Krewni i powinowaci | |
| Odznaczenia | |
| |
Ludwik Kubala (ur. 9 września 1838 w Kamienicy, zm. 30 września 1918 we Lwowie) – polski historyk, nauczyciel.
Urodził się 9 września 1838 w Kamienicy[1]. Był synem Wilheminy z domu Ciackiej (po drugim mężu Łuczkiewicz) i Ludwika, od 1838 właściciela majątku w Łukowicy Łapczyńskiej[1]. Tam spędził dzieciństwo i wczesną młodość[1].
Do szkoły powszechnej uczęszczał w Starym Sączu. W latach 1849-1855 kształcił się w C.K. Gimnazjum w Nowym Sączu. Klasę VIII ukoczył w Gimnazjum św. Anny w Krakowie, gdzie w 1857 zdał egzamin dojrzałości[1]. W roku 1857/1858 studiował prawo na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego[1]. Od 1859 do 1861 kształcił się na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Wiedeńskiego. Po powrocie do Krakowa kontynuował studia na Wydziale Filozoficznym UJ od 1861 do 1864[1].
Brał udział w pracach organizacyjnych powstania styczniowego. Był szefem policji powstaniowej w Krakowie, za co uwięziono go na dwa lata w więzieniu w Josephstadt (15 grudnia 1863 – 18 listopada 1865). W 1863 wydał broszurę Uwagi przez Pewnego, w której krytykował Rząd Narodowy[2]. 12 grudnia 1868 uzyskał stopień doktora filozofii w dziedzinie historii[1].
W 1869 (z wielkimi trudnościami, mimo posiadanego doktoratu) rozpoczął pracę jako suplent w III gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie. Dopiero 12 września 1872 zdał egzamin na nauczyciela, uzyskując uprawnienia do nauczania historii i geografii w całym gimnazjum z językiem wykładowym polskim. We wrześniu 1872 wraz z Dominikiem Machnowskim zostały pierwszymi nauczycielami nowo otwartego niższego 4-klasowego C. K. Gimnazjum w Złoczowie[3].
W latach 1880–1881 opublikował dwa tomy szkiców historycznych, które przyniosły mu sławę i popularność. Pod ich wpływem Henryk Sienkiewicz odstąpił od pisania powieści o Władysławie Warneńczyku i stworzył Trylogię. W połowie XX w. szkic Poselstwo Puszkina w Polsce zainspirował także Władysława Zambrzyckiego do napisania antymoskiewskiej powieści W oficynie Elerta. Twórczość Ludwika Kubali liczy kilkaset pozycji. Brak jednak do dziś jej solidnego naukowego opracowania oraz wnikliwej oceny.
W 1903 był prezesem Towarzystwa Historycznego we Lwowie[4]. W 1906 został prezesem założonego wówczas Towarzystwa Miłośników Przeszłości Lwowa[5]. W ostatnim okresie życia był bibliotekarzem w Bibliotece Pawlikowskich we Lwowie. Trzy tygodnie przed śmiercią z okazji 80 urodzin na Uniwersytecie Franciszkańskim nadano mu tytuł doktora honoris causa. Miasto uczciło jego pamięć, nadając jego imię ulicy w centrum Lwowa (obecnie ul. Romana Szuchewycza).
Został pochowany na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Jego rękopisy wzbogaciły lwowskie Ossolineum.
Jego żoną od 1875 była Leona z domu Trzcińska herbu Pobóg (1853–1934), z którą miał dwóch synów Tomasza[6] i Wawrzyńca (1885–1967, doktor praw, wiceprezydent Lwowa)[7][8] i dwie córki: Marię i Jadwigę Próchnicką[9]. Był stryjem braci Władysława (1891–1941, podpułkownik intendentury) i Kazimierza (1893–1976, major pilot) Kubalów[10].
