🔄 Losowy artykuł
Szlaki górskie Pociągiem dookoła Polski Podróże kulinarne Hotele-unikaty świata Parkingi przy lotniskach Łowiska Europy Campingi dla kamperów Imprezy — atrakcje w Polsce Poradnik pilota drona Wydarzenia i bilety Promocje bankowe Kamery na żywo Oferty Centrum Podróży Koliber Triper.pl Trip.FazaFM.com — plany podróży

Multics

Multics
Logo Multics
Logo programu
Ilustracja
Interfejs użytkownika
Producent

MIT, General Electric, Bell Labs, Honeywell

Architektura

36-bitowa[1]

Pierwsze wydanie

1969[2]

Aktualna wersja

MR12.8[3]
(8 sierpnia 2023; około 3 lata temu)

Środowisko pracy

CLI

Licencja

Oryginalnie własnościowa,
od 2007 na otwartej 'Multics License'

Strona internetowa

Multics (ang. Multiplexed Information and Computing Service) – system operacyjny, który został zaprojektowany przez zespół złożony z pracowników Massachusetts Institute of Technology (MIT), firmy General Electric (której oddział komputerowy został później sprzedany firmie Honeywell) i firmy Bell Laboratories (która zaniechała rozwijania projektu w 1969 r.).

Z założenia Multics miał być naturalnym rozszerzeniem systemu CTSS. System CTSS i inne wczesne systemy operacyjne z podziałem czasu zyskały takie powodzenie, że natychmiast spowodowały zapotrzebowanie na szybkie przejście do większych i lepszych opracowań tego rodzaju. Z chwilą udostępnienia większych komputerów konstruktorzy systemu CTSS postanowili wprowadzić udogodnienie w postaci podziału czasu. Usługi komputerowe miały być dostarczane jak prąd elektryczny. Wielkie systemy komputerowe powinny być połączone liniami telefonicznymi z terminalami w biurach i domach na całym świecie. System operacyjny pracowałby nieprzerwanie w trybie podziału czasu z rozległym systemem plików wspólnie użytkowanych programów i danych.

Podstawowy komputer GE 635 przerobiono na nowy system komputerowy GE 645, przy czym modyfikacja polegała głównie na dodaniu sprzętu realizującego stronicowaną segmentację pamięci. Adres wirtualny składał się z 18-bitowego numeru segmentu i 16-bitowej odległości słowa od początku segmentu. Segmenty podlegały następnie podziałowi na strony wielkości 1 K. Do zastępowania stron zastosowany algorytm drugiej szansy.

Segmentowana, wirtualna przestrzeń adresowa została połączona z systemem plików – każdy segment był plikiem. Segmenty adresowano za pomocą nazw plików. Sam system plików miał wielopoziomową strukturę drzewiastą, pozwalającą użytkownikom na tworzenie własnych struktur podkatalogów.

Podobnie jak w CTSS, w systemie Multics stosowano do planowania przydziału procesora wielopoziomową kolejkę ze sprzężeniem zwrotnym. Ochronę zrealizowano przez przyporządkowanie każdemu plikowi listy dostępów oraz zastosowanie zbioru pierścieni ochrony przy wykonywaniu procesów. System, który został niemal w całości napisany w języku PL/I, zajmował około 300 000 wierszy kodu. Rozszerzono go na system wieloprocesorowy, pozwalając na odłączanie procesorów w celach pielęgnacyjnych, podczas gdy system kontynuował działanie.

Multics od 2007 jest systemem na licencji otwartoźródłowej[4][5].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ GE-646 System Manual. [dostęp 2025-06-07]. (ang.).
  2. ↑ Historia Multicsa. [dostęp 2025-06-07]. (ang.).
  3. ↑ Multics - Strona główna. [dostęp 2025-06-07]. (ang.).
  4. ↑ Multics License (Multics) | Open Source Initiative [online], opensource.org [dostęp 2018-02-03] (ang.).
  5. ↑ Myths about Multics [online], Multics [dostęp 2018-03-26] (ang.).

Linki zewnętrzne

ℹ Źródło: artykuł „Multics” w polskiej Wikipedii. Treść dostępna na licencji CC BY-SA 4.0; lista autorów w historii edycji. Wersja może się różnić od aktualnej na Wikipedii (kopia odświeżana okresowo).
💳 Revolut
Karta wielowalutowa do podróży — płacisz za granicą bez przewalutowań.
Odbierz kartę →
💰 ZEN.COM
Konta multiwalutowe i karty — płatności bez granic z poziomu aplikacji.
Sprawdź ZEN →
🌍 Wise
Przelewy za granicę po realnym kursie — bez ukrytych marż.
Wypróbuj Wise →
Linki polecające — obowiązują regulaminy usług.
FazaFM.com — radio i newsy Hrubek.pl — Hrubieszów blisko Ciebie Gorzkie Groszki — blog