| II wojna światowa, kampania włoska | |||
Wojska brytyjskie, prawdopodobnie z 5 Dywizji Piechoty, lądujące w Reggio di Calabria podczas inwazji aliantów na Włochy, wrzesień 1943 | |||
| Czas |
3–8 września 1943 | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce | |||
| Terytorium | |||
| Przyczyna | |||
| Wynik |
zwycięstwo aliantów | ||
| Strony konfliktu | |||
|
| |||
| Dowódcy | |||
| |||
Położenie na mapie Włoch | |||

Operacja Baytown – aliancka operacja desantowa w południowych Włoszech, która odbyła się 3 września 1943 roku. Polegała na lądowaniu XIII Korpusu z brytyjskiej 8 Armii w Kalabrii w rejonie miasta Reggio di Calabria.
Atak przeprowadził brytyjski XIII Korpus gen. por. Milesa C. Dempseya, pod dowództwem którego znajdowały się kanadyjska 1 Dywizja Piechoty (dowodzona przez gen. mjr. Guya Simondsa) i brytyjska 5 Dywizja Piechoty (dowodzona przez gen. mjr. Gerarda Bucknalla). XIII Korpus wchodził w skład brytyjskiej 8 Armii, dowodzonej przez gen. Bernarda Montgomery’ego. XIII Korpus przeprawił się przez Cieśninę Mesyńską z Sycylii do Reggio di Calabria, chroniony silnym ostrzałem artyleryjskim z Sycylii oraz osłoną powietrzną samolotów Royal Air Force operujących z sycylijskich lotnisk. Celem było związanie sił niemieckich w tym rejonie i uzyskanie alianckiego przyczółka u stóp Włoch[1].
Montgomery sprzeciwiał się konceptowi operacji Baytown, uznając ją za nieskuteczną, preferując priorytetową operację Avalanche, ale mimo to przygotował się do jej przeprowadzenia. Jednakże, gdy niezbędne jednostki desantowe i zasoby morskie zostały skierowane na operację Avalanche, ponownie złożył skargę[2].
Niemiecki dowódca, feldmarszałek Albert Kesselring, i jego sztab nie wierzyli, że lądowanie w Kalabrii było głównym atakiem aliantów, którego spodziewali się w Salerno, ewentualnie na północ od Neapolu, a nawet w pobliżu Rzymu. Dlatego rozkazał LXXVI Korpusowi Pancernemu gen. Traugotta Herra, będącemu częścią niemieckiej 10 Armii pod dowództwem gen. Heinricha von Vietinghoffa, wycofać się z walki z 8 Armią i opóźnić jej działania poprzez zniszczenie mostów i innej infrastruktury. Jeden niemiecki pułk pozostał na najdalej na południe wysuniętym krańcu Włoch, aby wesprzeć włoską 211 Dywizję Nadbrzeżną[3].
Obiekcje Montgomery’ego okazały się słuszne: wojska niemieckie unikały walki, a 8 Armia nie związała sił wroga. Główną przeszkodą dla postępów aliantów był trudny teren i niemieckie zniszczenia[3][4][5].
Opór wobec lądowania był bardzo słaby, ponieważ nieliczne wojska niemieckie w tym rejonie szybko wycofały się na północ[3]. Włoskie oddziały na wybrzeżu, należące do dywizji nadbrzeżnych, były słabo wyposażone, zdemoralizowane sytuacją polityczną i intensywnym ostrzałem aliantów, w efekcie również nie stawiały prawie żadnego oporu desantowi. Wyjątkiem był 185 Pułk Piechoty „Nembo”, który przydzielono do 211 Dywizji Nadbrzeżnej; ten stawiał bardziej zdecydowany opór w masywie Aspromonte, ale ostatecznie został pokonany 8 września 1943 roku[6].
Po operacji Baytown przeprowadzono operację Slapstick z udziałem brytyjskiej 1 Dywizji Powietrznodesantowej (dowodzonej przez gen. mjr. George’a Hopkinsona) oraz operację Avalanche, główne lądowanie w Salerno przeprowadzone przez oddziały amerykańskiej 5 Armii gen. por. Marka Clarka. Obie operacje miały miejsce 9 września, po kapitulacji Włoch ogłoszonej dzień wcześniej. Kapitulacja została uzgodniona 3 września, ale ogłoszono ją publicznie dopiero 8 września i nie miała bezpośredniego wpływu na operację Baytown[7].