Urodzony 23 lipca 1888 w Chicago, z małżeństwa Maurice'a Benjamina Chandlera z Filadelfii i Florence Dart Thornton z Waterford w Irlandii. W wieku 8 lat po rozwodzie rodziców przeniósł się wraz z matką do Londynu. Po ukończeniu szkoły w Dulwich spędził rok we Francji i Niemczech. Po powrocie do Anglii zdawał egzaminy na urzędnika administracji państwowej, lecz po pół roku porzucił pracę. Zarabiał jako dziennikarz i recenzent, publikując w pismach „The Academy”, „The Westminster Gazette” i „The Spector”. W 1912 powrócił do Stanów Zjednoczonych.
Podczas I wojny światowej służył w Kanadyjskich Wojskach Ekspedycyjnych, później zaciągnął się do RAF-u, lecz został zdemobilizowany, nie ukończywszy szkolenia. W 1924 ożenił się z Pearl Cecily Bowen, matką kolegi z wojska. Po opublikowaniu pierwszych opowiadań poświęcił się pracy literackiej. W 1943 zaczął pracować jako scenarzysta. Pisał scenariusze do filmów, m.in. Podwójne ubezpieczenie, Błękitna dalia i Nieznajomi z pociągu. Po śmierci żony w 1954 wpadł w depresję, podczas której próbował popełnić samobójstwo. Od 1946 mieszkał w La Jolla, opisanej w ostatniej jego powieści Playback jako miejscowość Esmeralda. Zmarł w 1959 na zapalenie płuc[5].
Działalność literacka
Pierwsze opowiadanie, Blackmailers Don't Shoot opublikował w 1933 w magazynie „Black Mask” poświęconym historiom detektywistycznym. Pierwsza powieść Głęboki sen (The Big Sleep) została wydana w 1939. Łącznie napisał 7 powieści i kilkadziesiąt opowiadań. Ostatnią, niedokończoną powieść Poodle Springs wydano pośmiertnie – ukończona została dopiero w 1989 przez Roberta B. Parkera.
Zasługą Chandlera jest wprowadzenie do tego popularnego gatunku elementów literatury wyższych lotów, zwłaszcza poetyckich porównań. Inspirował się twórczością Dashiella Hammetta.
Zajmował się również publicystyką. W 1944 opublikował w miesięczniku „The Atlantic Monthly” esejSkromna sztuka pisania powieści kryminalnych (The Simple Art of Murder), zawierający jego uwagi na temat tego gatunku pisarstwa, zaś w 1945 opublikował tam artykuł Pisarze w Hollywood (Writers in Hollywood), krytykujący scenarzystów. Obydwa po raz pierwszy wydano w Polsce w książce Mówi Chandler (Czytelnik 1983), zawierającej teksty rozproszone.
Philip Marlowe
Najbardziej znanym bohaterem jego książek jest samotny (w końcowej powieści Tajemnica Poodle Springs już jednak żonaty) i cyniczny prywatny detektyw (ang.private eye) Philip Marlowe. Marlowe przy rozwiązywaniu kryminalnych zagadek, które częściej znajdują jego, niż on je, postępuje według sobie jedynie znanych zasad. Jest przykładem krystalicznie uczciwego człowieka, lubiącego alkohol, fajkę i papierosy, który wieczorami rozgrywa sam ze sobą partie szachów. Autor bardziej niż na rozwikłaniu zagadki kryminalnej skupia się na opisie środowiska, w którym rozgrywa się akcja powieści oraz na analizie psychiki bohaterów.
1939: Głęboki sen (The Big Sleep, wyd. polskie 1975, tłum. Mieczysław Derbień[6], tłum. Beata Długajczyk[7], następnie tłum. Bartosz Czartoryski, wyd. 2022[8])
1940: Żegnaj, laleczko (Farewell, My Lovely, wyd. polskie 1969, tłum. Ewa Życieńska[9], następnie tłum. Barbara Cendrowska-Werner, wyd. 2008[10], oraz Bartosz Czartoryski, wyd. 2022[11])
1943: Tajemnica jeziora lub Topielica, lub Pani w jeziorze (The Lady in the Lake, wyd. polskie 1958, tłum. Adam Kaska, następnie tłum. Zbigniew T. Gieniewski, wyd. 2000[14] i Bartosz Czartoryski, wyd. 2023[15])
1949: Siostrzyczka (The Little Sister, wyd. polskie Iskry 1983, tłum. Piotr Kamiński, następnie tłum. Bartosz Czartoryski, wyd. 2023[16])
↑RaymondR.ChandlerRaymondR., BeataB.DługajczykBeataB., Głęboki sen, Klasyka Kryminału, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2009, ISBN 978-83-245-8776-6.
↑Głęboki sen [online], Wydawnictwo Karakter [dostęp 2023-11-23](pol.).
