| wieś | |
Solina, panorama | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2024) |
405[2] |
| Strefa numeracyjna |
13 |
| Kod pocztowy |
38-610[3] |
| Tablice rejestracyjne |
RLS |
| SIMC |
0360649[4] |
Położenie na mapie gminy Solina | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa podkarpackiego | |
Położenie na mapie powiatu leskiego | |
| Strona internetowa | |
Solina – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Solina[4][5]. Ma status sołectwa[6].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. Do 30 grudnia 1999 Solina była siedzibą gminy Solina (siedziba przeniesiona do Polańczyka). Według danych z 2011 roku miejscowość zamieszkiwało 426 osób[7].
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bóbrce. We wsi jest kościół filialny pw. św. Piotra i Pawła (dawna cerkiew).
Pierwszy raz Solina wzmiankowana jest w dokumencie z 1426 jako miejscowość leżąca w dobrach Kmitów. W II połowie XV w. miała miejsce powtórna lokacja wioski na prawie wołoskim. Wieś prawa wołoskiego, położona była w drugiej połowie XV wieku w ziemi sanockiej województwa ruskiego[8]. Przypadła ona synowi siostry wojewody, Katarzyny Kmicianki (zamężnej za Andrzejem Stadnickim, kasztelanem sanockim) – Mikołajowi Stadnickiemu, Katarzyna Kmicianka wniosła w wianie mężowi Mikołajowi Stadnickiemu Solinę. Otrzymał on wtedy w spadku jeszcze Myczków.
W połowie XIX wieku właścicielami posiadłości tabularnej w Solinie był Franciszek Leszczyński i Józef Jaszowski[9]. Właścicielem majątku Solina był Franciszek Leszczyński, uczestnik powstania styczniowego z 1863, porucznik wojsk austriackich, uczestnik bitwy pod Solferino, pochowany w 1904 w Uhercach. W 1893 właścicielem posiadłości tabularnej w Solinie był Rudolf Malcher[10].
W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie leskim województwa lwowskiego. Do 1939 we wsi znajdował się dwór, którego właścicielem był Antoni Borzemski (ur. 1854)[11].
Większą część mieszkańców stanowili Polacy.
W latach 1944–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 29 Polaków[12].
Wieś Solina, przed zbudowaniem zapory znajdowała się na wschodnim brzegu Sanu (49°23'09.8"N 22°27'04.9"E)[13] i przez to pozostała po wojnie w ZSRR, gdzie utworzyła radę wiejską Solina[14].
W 1948 roku Solina powróciła do Polski w wyniku korekty granicy Polski z ZSRR[15][16]. Po korekcie granicy zostali stąd wysiedleni wszyscy Ukraińcy. W wyniku budowy zapory na Sanie w 1968 roku, miejsce po dawnej wsi zostało zatopione przez Jezioro Solińskie, a nową wieś Solina ulokowano na zachodnim brzegu Sanu, na południe od historycznej wsi Zabrodzie (która po wojnie przez cały czas była w Polsce). Rozbiórce uległa wtedy (lata 1961-1962) m.in. drewniana cerkiew p.w. Przemienienia Pańskiego z 1937, wybudowana w miejscu wcześniejszej w 1937, zamknięta w 1947[17].
W pobliżu wsi znajduje się Jezioro Solińskie, powstałe w 1968 poprzez spiętrzenie wód rzek San i Solinka. Solina jest ośrodkiem sportów wodnych i przystanią dla statków spacerowych.
Polskie Koleje Linowe uruchomiły w 2022 roku kolej gondolową nad zaporą solińską. Górna stacja kolei znajduje się na górze Jawor, dolna stacja to Plasza. Całkowita długość trasy wynosi 1580 m, a różnica wysokości między stacjami to 100 metrów[18]. Na zboczu góry Jawor wybudowano też wieżę widokową[19].