Strzelcy

Ten artykuł dotyczy formacji wojskowych. Zobacz też: Strzelec – stronę ujednoznaczniającą.

Ten artykuł od 2024-03 wymaga zweryfikowania podanych informacji.

Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Strzelcy – żołnierze formacji strzelczych posługujący się ręczną bronią miotającą, głównie palną. Dla oddziałów posługujących się bronią neurobalistyczną stosuje się zazwyczaj bardziej precyzyjne określenia: łucznicy, kusznicy, procarze.

Mianem "strzelców" określane są różne formacje o charakterze strzelczym:

Piechota:

• żołnierze piechoty polskiej wyposażeni w rusznice
• arkabuzerzy
• muszkieterzy
• janczarzy
• ashigaru – japońska piechota uzbrojona w arkabuzy w XVI w.
• strelcy, strzelcy moskiewscy (ros. cтрельцы) – piechota rosyjska w XVI-XVII w.

Kawaleria:

• łucznicy, kusznicy w chorągwiach strzelczych w wojsku polskim XV-XVI wieku
• arkabuzerzy
• strzelcy konni

W ściślejszym znaczeniu nazwa "strzelcy" używana jest w stosunku do

• strzelców moskiewskich w XVI-XVII w.
• oddziałów lekkiej piechoty (XVII-XIX w.) rekrutowanych spośród ludności na co dzień obeznanej z bronią palną (myśliwi, leśnicy). Z tego rodzaju strzelców pieszych wywodzili się strzelcy konni oraz strzelcy alpejscy. Aluzją do tej genezy oddziałów strzeleckich były ciemnozielone kurtki strzelców pieszych i konnych, nawiązujące do uniformów leśników, a także nazwy tych oddziałów, np. fr.: chasseurs – szaserzy, 'łowcy, myśliwi' czy niem. Jäger – 'myśliwy'. Por. jegrzy.

• Polskie Drużyny Strzeleckie
• Związek Strzelecki "Strzelec"
• strzelcy litewscy – Związek Strzelców Litewskich (szaulisi)
• strzelcy ponarscy – potoczne określenie Ypatingasis būrys, formacji policyjnej rekrutowanej głównie z szaulisów
• strzelcy łotewscy
• strzelcy podhalańscy
• Strzelcy Siczowi
• Ukraińscy Strzelcy Siczowi