| |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Inne nazwy |
uranin, uranityt, nasturan (forma naciekowa) |
|---|---|
| Skład chemiczny |
UO2 / UO3 |
| Twardość w skali Mohsa |
5 – 6 |
| Przełam |
muszlowy |
| Łupliwość |
niewyraźna |
| Pokrój kryształu |
rzadko sześciany lub ośmiosciany, skupienia nerkowe, groniaste i skorupowe |
| Układ krystalograficzny |
regularny |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy |
| Gęstość |
7,5 – 10,7 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
czarna, zielonoczarna, szara |
| Rysa |
czarna, brunatna, zielonkawa |
| Połysk |
półmetaliczny, tłusty, matowy |
| Inne |
silne ciemnobrunatne refleksy wewnętrzne |
Uraninit – minerał promieniotwórczy z gromady tlenków. Należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od składnika uranu. Badania tego minerału doprowadziły Marię Skłodowską-Curie do odkrycia polonu i radu, za co otrzymała w 1911 r. drugą Nagrodę Nobla.
Rzadko tworzy kryształy. Najczęściej występuje w skupieniach ziemistych, proszkowych (czerń uranowa), ziarnistych, naciekowych (smółka uranowa, blenda smolista). Jest izostrukturalny z thorianitem i cerianitem. Niekiedy tworzy pseudomorfozy po innych minerałach, także drewnie, kościach, bakteriach. Jest kruchy i nieprzezroczysty.
Zawiera głównie dwutlenek uranu (UO2)[1]. Skład chemiczny charakteryzuje się znacznymi wahaniami spowodowanymi różnym stopniem utleniania tego minerału, a także dużymi domieszkami innych pierwiastków takich jak: żelazo, krzem, wapń, magnez, cyrkon, argon, hel, azot, miedź, tantal, wolfram, tytan, rad, wanad, kobalt, ołów, cer, niob, tor, aktyn i polon. Silnie radioaktywny[2]. W strefie wietrzenia łatwo ulega przeobrażeniom, przechodząc w różne wtórne minerały uranu zabarwione na żółto, pomarańczowo, zielono.
Stanowi składnik pegmatytów, i żył hydrotermalnych, skał osadowych.
Miejsca występowania: Kanada – okolice Wielkiego Jeziora Niedźwiedziego, USA – Teksas, Kolorado, Karolina PN, Australia – Terytorium Północne, Demokratyczna Republika Konga – prowincja Katanga[2], RPA, Francja, Włochy, Czechy, Norwegia.
W Polsce występuje na Dolnym Śląsku; w okolicach Kowar, w okolicach Ogorzelca, w Miedziance, Kletnie.
Stanowi główne źródło otrzymywania uranu (86% U), radu, a także wielu innych pierwiastków.
