Wat

wat [W]
Układ	SI
Wymiar
Jednostka	mocy, strumienia energii
Typowe symbole wielkości
w jednostkach SI
w jednostkach CGS
Źródło nazwy	James Watt

Wat (W) – jednostka mocy i strumienia energii w układzie SI (jednostka pochodna układu SI)^[1]. Nazwa wat pochodzi od nazwiska brytyjskiego inżyniera i wynalazcy Jamesa Watta^[2].

Definicja

1 wat (1 W) to moc, przy której praca wykonana w ciągu jednej sekundy (1 s) jest równa jednemu dżulowi (1 J)^[1]^[3]:

\mathrm {1\,W={\frac {1\,J}{1\,s}}={\frac {1\,kg\cdot m^{2}}{1\,s^{3}}}}

Wielokrotności i podwielokrotności

Wielokrotności i podwielokrotności jednostki oznacza się przedrostkami SI (wyróżniono najczęściej używane)^[4]:

Wielokrotności			Podwielokrotności
mnożnik	nazwa	symbol	mnożnik	nazwa	symbol
10⁰	wat	W
10¹	dekawat	daW	10⁻¹	decywat	dW
10²	hektowat	hW	10⁻²	centywat	cW
10³	kilowat	kW	10⁻³	miliwat	mW
10⁶	megawat	MW	10⁻⁶	mikrowat	µW
10⁹	gigawat	GW	10⁻⁹	nanowat	nW
10¹²	terawat	TW	10⁻¹²	pikowat	pW
10¹⁵	petawat	PW	10⁻¹⁵	femtowat	fW
10¹⁸	eksawat	EW	10⁻¹⁸	atowat	aW
10²¹	zettawat	ZW	10⁻²¹	zeptowat	zW
10²⁴	jottawat	YW	10⁻²⁴	joktowat	yW

Kilowat

Po wprowadzeniu układu SI kilowat zastąpił konia mechanicznego (KM), lecz nadal często moc silników spalinowych i elektrycznych podawana jest w obydwu jednostkach:

1 KM = 0,73549875 kW,

1 kW = 1,35962162 KM.

W energetyce

W energetyce stosowane są oznaczenia odróżniające moc cieplną od mocy elektrycznej^[5]:

MWt – megawat mocy cieplnej,
MWe – megawat mocy elektrycznej.

Przypisy

↑ ^a ^b Załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2020 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2020 r. poz. 1024 (ISAP)).
↑ wat, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-10-15] .
↑ Podstawy Elektrotechniki. W: Praca zbiorowa pod kierunkiem prof. dr inż. Bolesława Konarskiego: Poradnik inżyniera elektryka. Wyd. II. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1968, s. 232.
↑ Załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2020 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2020 r. poz. 1024 (ISAP))..
↑ JoannaJ. Wilczyńska JoannaJ., Nominalna moc cieplna w przepisach o ochronie środowiska [online], Eko-Akademia, 23 maja 2010 [dostęp 2023-12-28] (pol.).

[zal1-1] Załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2020 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2020 r. poz. 1024 (ISAP)).

[epwn-2] wat, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-10-15] .

[3] Podstawy Elektrotechniki. W: Praca zbiorowa pod kierunkiem prof. dr inż. Bolesława Konarskiego: Poradnik inżyniera elektryka. Wyd. II. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1968, s. 232.

[4] Załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2020 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2020 r. poz. 1024 (ISAP))..

[5] JoannaJ. Wilczyńska JoannaJ., Nominalna moc cieplna w przepisach o ochronie środowiska [online], Eko-Akademia, 23 maja 2010 [dostęp 2023-12-28] (pol.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

SI	wat (W := J/s)
CGS	erg na sekundę (erg/s)
oparte na SI	dBW woltoamper (VA) war
ciężarowe	koń mechaniczny (KM)
anglosaskie	koń parowy (HP)
astronomiczne	jasność Słońca
naturalne	moc Plancka
powiązani uczeni	James Watt Alessandro Volta André Ampère Max Planck

Układ	SI
Wymiar	$\left[\mathrm {\frac {kg\cdot m^{2}}{s^{3}}} \right]$
Jednostka	mocy, strumienia energii
Typowe symbole wielkości	$P,$ $\Phi _{th},$
w jednostkach SI	$\mathrm {1\,W={\frac {1\,kg\cdot m^{2}}{1\,s^{3}}}}$
w jednostkach CGS	$\mathrm {1\,W=10^{7}\,{\frac {erg}{s}}}$
Źródło nazwy	James Watt