 Wilson Kipketer w 2010 roku | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Data i miejsce urodzenia |
12 grudnia 1972 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wzrost |
172 cm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Informacje klubowe | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Klub |
IF Sparta Kopenhaga | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Trener |
Sławomir Nowak | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dorobek medalowy | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Wilson Kosgei Kipketer (ur. 12 grudnia 1972 w Kapsabet) – kenijski lekkoatleta reprezentujący od 1995 roku Danię, który specjalizował się w biegu na 800 metrów.
Dwukrotny uczestnik i medalista igrzysk olimpijskich. Trzy razy stawał na podium mistrzostw świata oraz halowych mistrzostw świata. Zdobywca złotego medalu mistrzostw Starego Kontynentu. W biegach na 800 i 1000 metrów poprawiał w sumie siedem razy rekordy świata (w hali i na stadionie). Od 7 lipca 1997 był współrekordzistą, a od 13 sierpnia 1997 aż do 22 sierpnia 2010 roku był samodzielnym rekordzistą globu w biegu na 800 metrów, kiedy to najlepszy rezultat w historii zabrał mu David Rudisha[1][2]. Przez jedenaście lat jego trenerem był Polak Sławomir Nowak. W 2000 roku ożenił się z Dunką, Pernille. 16 sierpnia 2005 oficjalnie zakończył karierę[3][4].
Gdy był nastolatkiem jego talent dostrzegł Kipchoge Keino – kenijski długodystansowiec, czterokrotny medalista olimpijski. Keino zasugerował Kipketerowi pójście do katolickiej szkoły św. Patryka w Iten, która znana była z wychowywania młodych biegaczy[3]. Pierwszymi dużymi występami międzynarodowymi były dla biegacza starty w mistrzostwach świata juniorów w 1988 w Kanadzie – w biegu na 800 metrów został zdyskwalifikowany już w eliminacjach, a kenijska sztafeta 4 x 400 metrów z Kipketerem na pierwszej zmianie zajęła wówczas 7. miejsce w biegu eliminacyjnym i nie awansowała do finału[5]. Dwa lata później na kolejnym juniorskim czempionacie był 4. w biegu na 800 metrów, a sztafeta zajęła 8. miejsce[6].
W 1990 roku biegacz wyjechał do Danii na wymianę studencką i podjął naukę na Uniwersytecie Kopenhaskim. W tym samym czasie złożył wniosek o przyznanie mu duńskiego obywatelstwa, które otrzymał w 1994 i od 1995 zaczął reprezentować nowy kraj. Trzykrotnie zdobył złote medale młodzieżowych mistrzostw Danii startując w barwach Københavns IF (w 1991 na 800 metrów, w 1992 na 400 i 800 metrów). W 1993 i 1994, jeszcze jako Kenijczyk wywalczył jedyne w swojej karierze tytuły mistrza Danii[7], startując w barwach IF Sparta Kopenhaga – klub ten reprezentował aż do zakończenia kariery sportowej. Już w swoim pierwszym dużym międzynarodowym starcie – na mistrzostwach świata w Göteborgu (1995) – zdobył dla Danii złoty medal i tytuł mistrza globu w biegu na 800 metrów[8]. W 1996 roku był niepokonany przez cały sezon jednak Międzynarodowy Komitet Olimpijski zabronił mu bronić duńskich barw na igrzyskach olimpijskich w Atlancie[9]. Po tym wydarzeniu Kipketer rozważał zakończenie kariery[3], jednak na koniec sezonu 1996 ustanowił rekord życiowy na zawodach w Rieti czasem 1:41,83.
U szczytu swojej kariery Kipketer był w 1997 roku. W marcu podczas halowych mistrzostw świata zdobył złoty medal i dwa razy poprawiał halowy rekord świata: 1:43,96 (7 marca)[10] i 1:42,67 (9 marca)[11]. Podczas zawodów DN Galan w Sztokholmie, 7 lipca, wyrównał rekord świata w biegu na 800 metrów uzyskując na stadionie olimpijskim rezultat 1:41,73 (poprzednio rezultat ten osiągnął w 1981 roku Sebastian Coe)[2]. Miesiąc później obronił tytuł mistrza świata wygrywając bieg na 800 m w Atenach[12]. Po czempionacie na zawodach Weltklasse Zürich poprawił rekord świata czasem 1:41,24 – rekord Kipketera był jednym z trzech takich wyników osiągnięty podczas tego mityngu w ciągu 70 minut – oprócz średniodystansowca najlepsze wyniki w historii osiągnęli wówczas także Haile Gebrselassie w biegu na 5000 metrów[13] oraz Wilson Boit Kipketer w biegu na 3000 m z przeszkodami[14]. Dwa tygodnie później w Kolonii wynikiem 1:41,11 ustanowił rekord świata w biegu na 800 metrów, który przetrwał aż do sierpnia 2010 roku[1]. Na koniec sezonu został wybrany najlepszym lekkoatletą 1997 roku w prestiżowym plebiscycie Track & Field Athlete of the Year.
W 1998 roku pojechał na wakacje do rodzinnej wioski w Kenii[9]. Po powrocie źle się czuł, a lekarze rozpoznali jego chorobę jako grypę[3]. Ostatecznie okazało się, że zachorował na malarię. Mimo walki z chorobą ostatecznie wystartował w mistrzostwach Europy, podczas których zajął 8. miejsce[15]. Do odnoszenia dużych sukcesów wrócił w kolejnym sezonie kiedy to zdobył srebrny medal halowych mistrzostw globu[16] oraz ponownie obronił mistrzowski tytuł na stadionie[17].
Na początku olimpijskiego roku 2000 dwa razy poprawiał halowy rekord świata w biegu na 1000 metrów – 6 lutego w Stuttgarcie uzyskał czas 2:15,25, a 20 lutego w Birmingham 2:14,96[18]. We wrześniu, w Sydney, zdobył swój pierwszy medal igrzysk olimpijskich – był drugi, przegrywając złoty medal o 0,06 sekundy[3].
23 czerwca 2002 podczas zawodów I ligi pucharu Europy w hiszpańskiej Sewilli duńska sztafeta 4 x 400 metrów, z Kipketerem na ostatniej zmianie, ustanowiła rekord kraju w tej konkurencji – 3:07,67[19]. Był to ostatni z 18 rekordów Danii, jakie w ciągu kariery ustanowił Kipketer. Półtora miesiąca później zdobył złoty medal mistrzostw Europy pokonując mistrza świata z 2001 roku z Edmonton Szwajcara André Buchera[20]. W kolejnym sezonie został, drugi raz w karierze, halowym wicemistrzem świata, a w Paryżu zajął 4. miejsce na mistrzostwach globu. Ostatni sukces odniósł w 2004 roku, zdobywając brązowy medal igrzysk olimpijskich. Chciał pożegnać się z kibicami w roku 2006 na mistrzostwach Europy, jednak ostatecznie zakończył karierę w sierpniu 2005 roku[3].
| Rok | Impreza | Miejsce | Konkurencja | Lokata | Wynik | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1988 | Mistrzostwa świata juniorów |  Greater Sudbury |
sztafeta 4 x 400 m | 7. miejsce | 3:11,71 | 
|
| bieg na 800 m | DQ | – |
| |||
| 1990 | Mistrzostwa świata juniorów |  Płowdiw |
bieg na 800 m | 4. miejsce | 1:48,13 |
|
| sztafeta 4 x 400 m | 8. miejsce | 3:07,86 |
| |||
| 1995 | I liga pucharu Europy |  Bazylea |
bieg na 800 m | 1. miejsce | 1:46,61 | 
|
| 1995 | Mistrzostwa świata |  Göteborg |
bieg na 800 m |  1. miejsce |
1:45,08 |
|
| 1995 | Finał Grand Prix IAAF |  Monako |
bieg na 800 m | 2. miejsce | 1:45,28 |
|
| 1996 | I liga pucharu Europy |  Bergen |
bieg na 800 m | 1. miejsce | 1:44,33 |
|
| 1997 | Halowe mistrzostwa świata |  Paryż |
bieg na 800 m | 1. miejsce |
1:42,67 |
|
| 1997 | II liga pucharu Europy | Odense |
bieg na 800 m | 1. miejsce | 1:47,98 |
|
| sztafeta 4 x 400 m | 1. miejsce | 3:09,96 |
| |||
| 1997 | Mistrzostwa świata |  Ateny |
bieg na 800 m | 1. miejsce |
1:43,38 |
|
| 1997 | Finał Grand Prix IAAF |  Fukuoka |
bieg na 800 m | 1. miejsce | 1:42,98 |
|
| 1998 | Mistrzostwa Europy |  Budapeszt |
bieg na 800 m | 8. miejsce | 1:50,13 |
|
| 1999 | Halowe mistrzostwa świata | Maebashi |
bieg na 800 m |  2. miejsce |
1:45,49 |
|
| 1999 | II liga pucharu Europy |  Pula |
bieg na 800 m | 1. miejsce | 1:47,03 |
|
| 1999 | Mistrzostwa świata |  Sewilla |
bieg na 800 m | 1. miejsce |
1:43,30 |
|
| 1999 | Finał Grand Prix IAAF |  Monachium |
bieg na 800 m | 1. miejsce | 1:43,55 |
|
| 2000 | Igrzyska olimpijskie |  Sydney |
bieg na 800 m |  2. miejsce |
1:45,14 |
|
| 2002 | I liga pucharu Europy | Sewilla |
bieg na 800 m | 1. miejsce | 1:44,28 |
|
| 2002 | Mistrzostwa Europy | Monachium |
bieg na 800 m |  1. miejsce |
1:47,25 |
|
| 2003 | Halowe mistrzostwa świata |  Birmingham |
bieg na 800 m | 2. miejsce |
1:45,87 |
|
| 2003 | Mistrzostwa świata | Paryż |
bieg na 800 m | 4. miejsce | 1:45,23 |
|
| 2003 | Światowy finał lekkoatletyczny IAAF | Monako |
bieg na 800 m | 4. miejsce | 1:46,40 |
|
| 2004 | Igrzyska olimpijskie | Ateny |
bieg na 800 m |  3. miejsce |
1:44,65 |
|
| 2004 | Światowy finał lekkoatletyczny IAAF | Monako |
bieg na 800 m | 4. miejsce | 1:46,37 |
|
| Konkurencja | Wynik | Data | Miejsce | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| Bieg na 400 m | 46,85 | 19 czerwca 1994 | Lyngby[21] |
|
| Bieg na 600 m | 1:16,2[22] | 10 lipca 1996 | Nicea |
|
| Bieg na 800 m | 1:41,11 | 24 sierpnia 1997 | Kolonia |
były rekord świata |
| Bieg na 1000 m | 2:16,29 | 23 sierpnia 1995 | Kopenhaga |
rekord Danii |
| Bieg na 1500 m | 3:42,80 | 1993 | ||
| Bieg na milę | 3:59,57 | 5 lipca 1993 | Sztokholm |
|
| Bieg na 800 m (hala) | 1:42,67 | 9 marca 1997 | Paryż |
były halowy rekord świata, halowy rekord Europy, rekord halowych mistrzostw świata, 2. wynik w historii światowej lekkoatletyki |
| Bieg na 1000 m (hala) | 2:14,96 | 20 lutego 2000 | Birmingham |
halowy rekord świata |
