🔄 Losowy artykuł
Szlaki górskie Pociągiem dookoła Polski Podróże kulinarne Hotele-unikaty świata Parkingi przy lotniskach Łowiska Europy Campingi dla kamperów Imprezy — atrakcje w Polsce Poradnik pilota drona Wydarzenia i bilety Promocje bankowe Kamery na żywo Oferty Centrum Podróży Koliber Triper.pl Trip.FazaFM.com — plany podróży

Znad Wilii

Znad Wilii
Częstotliwość

kwartalnik

Państwo

 Litwa

Adres

Išganytojo 2/4
LT-01125 Vilnius

Wydawca

Stowarzyszenie Użyteczności Publicznej na Rzecz Rozwoju Kultury „Znad Wilii”

Język

język polski

Pierwszy numer

24 grudnia 1989

Redaktor naczelny

Romuald Mieczkowski

Stali współpracownicy

Leonard Drożdżewicz, Mieczysław Jackiewicz, Władysław Zajewski, Tomasz Snarski

Średni nakład

400

Liczba stron

160

ISSN

1392-9712

Strona internetowa

Znad Wilii – kwartalnik literacko-kulturalny[1]. Polskie pismo na Litwie wydawane w Wilnie od 1989 roku[2].

Niekomercyjne wydawnictwo, w gronie wileńskim czasami uważane za następcę paryskiej „Kultury”[3][4][5] jest pierwszym prywatnym wydawnictwem w dawnym ZSRR[2] po zakończeniu II wojny światowej[6]. Pierwszy numer ukazał się 24 grudnia 1989 roku[7].

Od 1989 do 2000 roku pismo wydawane było jako dwutygodnik (253 numery)[8] i tygodnik, a od 2000 roku jako kwartalnik, o objętości 160 stron formatu A5. Wydawcą jest Viešoji įstaiga „Znad Wilii” kultūros plėtros draugija – Stowarzyszenie Użyteczności Publicznej na Rzecz Rozwoju Kultury „Znad Wilii”[9], którego prezesem zarządu jest Romuald Mieczkowski[10]. Redaktorem naczelnym i wydawcą od czasu powstania jest Romuald Mieczkowski[2]. Misją kwartalnika jest kultywowanie dziedzictwa historycznego i kulturalnego w duchu Rzeczypospolitej Obojga Narodów, łączenie narodów, które miały wspólną historię[11]. Pismo „Znad Wilii”, w okresie transformacji systemowej, przyczyniło się w dziele budowania pozytywnej tożsamości Polaków Wileńszczyzny, prezentując Polaków na Litwie nie przez pryzmat marginalizacji czy walki politycznej, ale jako społeczność nowoczesną, wykształconą i odnoszącą sukcesy[12]. Na 30-lecie kwartalnika w 2019 ambasador Litwy w Polsce Eduardas Borisovas zaznaczył, że „Znad Wilii można nazwać kroniką relacji litewsko-polskich, upamiętniającą najważniejsze wydarzenia w życiu obu krajów”[13]. Kwartalnikowi „Znad Wilii” udzielili poparcia m.in.: Zbigniew Brzeziński, Jerzy Giedroyć, Jan Nowak-Jeziorański, Tomas Venclova, Arvydas Juozaitis, Pranas Morkus[14].

W 2020 roku do grona stałych współpracowników pisma należeli m.in. związani ze środowiskiem kwartalnika „Znad Wilii”:[15] Leonard Drożdżewicz (Sokółka)[16], Birutė Jonuškaitė (Wilno), Mieczysław Jackiewicz (Olsztyn), Maciej Mieczkowski (Berlin, Niemcy), Tomasz Otocki (Warszawa), Józef Puciłowski (Oborniki Śląskie)[17], Władysław Zajewski (Gdańsk), Stanisław Zawodnik (Genewa)[18] oraz Tomasz Snarski (Gdańsk)[19].

Kwartalnik „Znad Wilii” został zaliczony do polonijnych[20] tytułów prasowych wysokiej jakości przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021[21].

Przypisy

  1. ↑ Barbara Sosno, 25 lat pisma „Znad Wilii” | Wilnoteka [online], wilnoteka.lt, 17 grudnia 2014 [dostęp 2022-02-14] (pol.).
  2. ↑ a b c Tadeusz Krahel, O „Znad Wilii” w Dolinie Łosośny [online], 2019.
  3. ↑ „Nie ma paryskiej „Kultury”, ale jest „Znad Wilii”. 25-lecie wileńskiego kwartalnika – Wiadomości Znad Wilii, „zw.lt”, 24 października 2014 [dostęp 2022-02-14] (pol.).
  4. ↑ Wiadomości znad Wilii [online], jedynka.polskieradio.pl, 17 lutego 2023 [dostęp 2024-05-09] (pol.).
  5. ↑ Leonard Drożdżewicz, Jubileusz XXX-lecia (1989–2019) „Znad Willi” [online], Wilnoteka, 12 lipca 2019 [dostęp 2026-06-19] (pol.).
  6. ↑ Antoni Radczenko, We wspólnocie litewskich Polaków kryje się duży potencjał [online], kurierwilenski.lt, 8 września 2021 [dostęp 2022-02-14].
  7. ↑ Wojciech Piotrowicz, Nasze 30-lecie. Wytrwałości i zdrowia na dalsze lata! [online], 2019.
  8. ↑ Aktualności – znadwiliiwilno.lt [online] [dostęp 2025-10-16].
  9. ↑ Edward Walewander, Człowiek i książka, Lublin 2020, s. 125-127.
  10. ↑ Biblioteka Narodowa, Czasopismo Znad Wilii, Romuald Mieczkowski (red.) [online].
  11. ↑ Tadeusz Krahel, O „ZNAD WILII” W DOLINIE ŁOSOŚNY, kwartalnik„ZNAD WILII”, Wilno.2019.3(79), s. 12, https://www.znadwiliiwilno.lt/wp-content/uploads/2019/10/Znad-Wilii-3-79m-1.pdf, 2019 [dostęp 2025-09-29] (pol.).
  12. ↑ Bazhum - Brak Treści [online], bazhum.muzhp.pl [dostęp 2026-06-12] (pol.).
  13. ↑ Aneta Kurowska, 30-lecie kwartalnika ,,Znad Wilii”: Zapraszamy do dialogu [online], 24 listopada 2019 [dostęp 2022-02-14].
  14. ↑ Andrzej, 35-lecie kwartalnika „Znad Wilii” na Festiwalu „Wilno w Gdańsku/Vilnius Gdanske” [online], Portal Polaków na Białorusi, 7 października 2024 [dostęp 2026-06-11].
  15. ↑ FpPnW, XXIX Międzynarodowy Festiwal Poezji „Maj nad Wilią” [online], Fundacja "Pomoc Polakom na Wschodzie" im. Jana Olszewskiego, 3 sierpnia 2022 [dostęp 2023-06-13] (pol.).
  16. ↑ KW, XXIX Festiwal Poezji „Maj nad Wilią” – Kurier Wileński [online], kurierwilenski.lt, 5 sierpnia 2022 [dostęp 2023-06-02] (pol.).
  17. ↑ Znad Wilii, Współpraca stała [online], s. 2.
  18. ↑ Kurier Wileński, XXIX Festiwal Poezji „Maj nad Wilią” [online], Kurier Wileński, 5 sierpnia 2022.
  19. ↑ Romuald Mieczkowski (red.), Kwartalnik Znad Wilii nr 1(81)/2020 [online], 2020.
  20. ↑ Znad Wilii 2024 R. 36 nr 02 (98), 2024, ISSN 1392-9712 [dostęp 2025-10-16].
  21. ↑ Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”, Umowa nr 588/DWPP/21 w ramach oferty na realizację zadania publicznego w roku 2021 „Media Plus – Najlepiej po polsku! Działania własne oraz kwartalniki (X)” [online] [dostęp 2022-02-14].
ℹ Źródło: artykuł „Znad Wilii” w polskiej Wikipedii. Treść dostępna na licencji CC BY-SA 4.0; lista autorów w historii edycji. Wersja może się różnić od aktualnej na Wikipedii (kopia odświeżana okresowo).
💳 Revolut
Karta wielowalutowa do podróży — płacisz za granicą bez przewalutowań.
Odbierz kartę →
💰 ZEN.COM
Konta multiwalutowe i karty — płatności bez granic z poziomu aplikacji.
Sprawdź ZEN →
🌍 Wise
Przelewy za granicę po realnym kursie — bez ukrytych marż.
Wypróbuj Wise →
Linki polecające — obowiązują regulaminy usług.
FazaFM.com — radio i newsy Hrubek.pl — Hrubieszów blisko Ciebie Gorzkie Groszki — blog