| Częstotliwość | |
|---|---|
| Państwo | |
| Adres |
Išganytojo 2/4 |
| Wydawca |
Stowarzyszenie Użyteczności Publicznej na Rzecz Rozwoju Kultury „Znad Wilii” |
| Język | |
| Pierwszy numer | |
| Redaktor naczelny | |
| Stali współpracownicy |
Leonard Drożdżewicz, Mieczysław Jackiewicz, Władysław Zajewski, Tomasz Snarski |
| Średni nakład |
400 |
| Liczba stron |
160 |
| ISSN | |
| Strona internetowa | |
Znad Wilii – kwartalnik literacko-kulturalny[1]. Polskie pismo na Litwie wydawane w Wilnie od 1989 roku[2].
Niekomercyjne wydawnictwo, w gronie wileńskim czasami uważane za następcę paryskiej „Kultury”[3][4][5] jest pierwszym prywatnym wydawnictwem w dawnym ZSRR[2] po zakończeniu II wojny światowej[6]. Pierwszy numer ukazał się 24 grudnia 1989 roku[7].
Od 1989 do 2000 roku pismo wydawane było jako dwutygodnik (253 numery)[8] i tygodnik, a od 2000 roku jako kwartalnik, o objętości 160 stron formatu A5. Wydawcą jest Viešoji įstaiga „Znad Wilii” kultūros plėtros draugija – Stowarzyszenie Użyteczności Publicznej na Rzecz Rozwoju Kultury „Znad Wilii”[9], którego prezesem zarządu jest Romuald Mieczkowski[10]. Redaktorem naczelnym i wydawcą od czasu powstania jest Romuald Mieczkowski[2]. Misją kwartalnika jest kultywowanie dziedzictwa historycznego i kulturalnego w duchu Rzeczypospolitej Obojga Narodów, łączenie narodów, które miały wspólną historię[11]. Pismo „Znad Wilii”, w okresie transformacji systemowej, przyczyniło się w dziele budowania pozytywnej tożsamości Polaków Wileńszczyzny, prezentując Polaków na Litwie nie przez pryzmat marginalizacji czy walki politycznej, ale jako społeczność nowoczesną, wykształconą i odnoszącą sukcesy[12]. Na 30-lecie kwartalnika w 2019 ambasador Litwy w Polsce Eduardas Borisovas zaznaczył, że „Znad Wilii można nazwać kroniką relacji litewsko-polskich, upamiętniającą najważniejsze wydarzenia w życiu obu krajów”[13]. Kwartalnikowi „Znad Wilii” udzielili poparcia m.in.: Zbigniew Brzeziński, Jerzy Giedroyć, Jan Nowak-Jeziorański, Tomas Venclova, Arvydas Juozaitis, Pranas Morkus[14].
W 2020 roku do grona stałych współpracowników pisma należeli m.in. związani ze środowiskiem kwartalnika „Znad Wilii”:[15] Leonard Drożdżewicz (Sokółka)[16], Birutė Jonuškaitė (Wilno), Mieczysław Jackiewicz (Olsztyn), Maciej Mieczkowski (Berlin, Niemcy), Tomasz Otocki (Warszawa), Józef Puciłowski (Oborniki Śląskie)[17], Władysław Zajewski (Gdańsk), Stanisław Zawodnik (Genewa)[18] oraz Tomasz Snarski (Gdańsk)[19].
Kwartalnik „Znad Wilii” został zaliczony do polonijnych[20] tytułów prasowych wysokiej jakości przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021[21].