🔄 Losowy artykuł
Szlaki górskie Pociągiem dookoła Polski Podróże kulinarne Hotele-unikaty świata Parkingi przy lotniskach Łowiska Europy Campingi dla kamperów Imprezy — atrakcje w Polsce Poradnik pilota drona Wydarzenia i bilety Promocje bankowe Kamery na żywo Oferty Centrum Podróży Koliber Triper.pl Trip.FazaFM.com — plany podróży

Formula One Constructors Association

Logo stowarzyszenia

Formula One Constructors Association (FOCA) – stowarzyszenie mające na celu ochronę interesów konstruktorów Formuły 1.

Historia

Korzenie FOCA sięgają stowarzyszenia konstruktorów Formuły 1 pod nazwą Grand Prix Constructors Ltd, powstałego w 1964 roku i początkowo zrzeszającego BRM, Lotusa, Coopera i Brabhama. W późniejszym czasie przyjmowało one inne nazwy: Formula One Association, Formula 1 Constructors and Entrants Association[1], a także Formula 1 Constructors Association (F1CA). F1CA angażowało się politycznie przy okazji Grand Prix Francji 1967 i Grand Prix Hiszpanii 1970[2], a szczególnie podczas Grand Prix Monako 1972, kiedy to wymusiło na organizatorach start wszystkich 25 samochodów[3]. W późniejszym czasie wpływy F1CA rozciągnęły się na organizację wyścigów i bezpieczeństwo[2].

W 1978 roku nastąpiła zmiana nazwy stowarzyszenia na Formula One Constructors Association. Jego dyrektorem wykonawczym został szef Brabhama Bernie Ecclestone, sprawujący wcześniej władzę w F1CA od 1972 roku, a doradcą prawnym był Max Mosley[1]. FOCA za opłatą wnoszoną od innych zespołów reprezentowała ich interesy komercyjne, jakkolwiek celem organizacji poza kapitalizacją zysków konstruktorów była również profesjonalizacja wyścigów i faktyczna kontrola nad prawami komercyjnymi Formuły 1. Członkami FOCA zostały wszystkie zespoły z wyjątkiem fabrycznych: Ferrari, Renault i Alfy Romeo[4].

Również w 1978 roku przewodniczącym FISA został Jean-Marie Balestre, który stopniowo popadł w konflikt z konstruktorami zrzeszonymi w FOCA, m.in. ogłaszając zakaz stosowania w samochodach przesuwnych fartuchów od 1981 roku. Zdaniem FOCA ten przepis faworyzował konstruktorów kontynentalnych, które w przeciwieństwie do konstruktorów FOCA nie stosowały silników Ford Cosworth DFV, a rozwijały jednostki turbodoładowane, w efekcie czego były lepiej przygotowane na tę zmianę. W efekcie wybuchł konflikt FISA-FOCA, charakteryzujący się groźbą rozłamu w Formule 1, podpisaniem pierwszego Concorde Agreement i bojkotem Grand Prix San Marino 1982[2].

W 1987 w ramach FOCA Ecclestone założył przedsiębiorstwo Formula One Promotions and Administration (FOPA), później przemianowane na Formula One Management (FOM)[1][5].

Przypisy

  1. ↑ a b c Harry Arne Solberg, Kamilla Swart, Rasmus K. Storm (red.), Research Handbook on Major Sporting Events, Edward Elgar Publishing, 2024, s. 181, ISBN 978-1-80088-565-3.
  2. ↑ a b c Mattijs Diepraam, Poachers turned gamekeepers: how the FOCA became the new FIA. Part 1: Introduction and timeline [online], 8W, 21 listopada 2007 [dostęp 2026-05-05].
  3. ↑ Nigel Roebuck, Roebuck's legends: Monaco 1972 [online], Motor Sport Magazine, 30 sierpnia 2013 [dostęp 2026-05-05].
  4. ↑ Damion Sturm, David L. Andrews, Stephen Wagg (red.), The History and Politics of Motor Racing: Lives in the Fast Lane, Springer International Publishing, 2023, s. 577, ISBN 83-01-13604-9.
  5. ↑ Mattijs Diepraam, Poachers turned gamekeepers: how the FOCA became the new FIA. Part 6: Aftermath – the rebels become the establishment [online], 8W, 5 marca 2008 [dostęp 2026-05-05].
ℹ Źródło: artykuł „Formula One Constructors Association” w polskiej Wikipedii. Treść dostępna na licencji CC BY-SA 4.0; lista autorów w historii edycji. Wersja może się różnić od aktualnej na Wikipedii (kopia odświeżana okresowo).
💳 Revolut
Karta wielowalutowa do podróży — płacisz za granicą bez przewalutowań.
Odbierz kartę →
💰 ZEN.COM
Konta multiwalutowe i karty — płatności bez granic z poziomu aplikacji.
Sprawdź ZEN →
🌍 Wise
Przelewy za granicę po realnym kursie — bez ukrytych marż.
Wypróbuj Wise →
Linki polecające — obowiązują regulaminy usług.
FazaFM.com — radio i newsy Hrubek.pl — Hrubieszów blisko Ciebie Gorzkie Groszki — blog