| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
26 marca 1898 |
| Data i miejsce śmierci |
4 czerwca 1941 |
| Doktor nauk | |
| Specjalność: weterynaria | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1929 |
| Nauczycielka akademicka | |
| Uczelnia |
Akademia Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie, Uniwersytet Warszawski |
| Odznaczenia | |
     
| |
Irena Maria Maternowska ps. „Irena” (ur. 26 marca 1898 w Krukienicach k. Lwowa, zm. 4 czerwca 1941 w Warszawie na Pawiaku[1.1]) – polska przedstawicielka nauk weterynaryjnych, profesor nadzwyczajna UW; zaangażowana w działalność niepodległościową, a w okresie okupacji niemieckiej w Polsce w działalność konspiracyjną, dama Orderu Virtuti Militari.
Irena Maria Maternowska była córką Teofila (krawiec) i Eugenii z domu Rymańska. Jej młodszą siostrą była Zofia Maternowska. We Lwowie ukończyła szkołę średnią, a w 1914 ukończyła kurs samarytański jako członkini Komitetu Pracy Obywatelskiej Kobiet. Później pracowała w PCK[1.1]. W czerwcu 1917 została członkinią Polskiej Organizacji Niepodległościowej będącą żeńskim oddziałem Polskiej Organizacji Wojskowej we Lwowie. Od listopada 1918 pełniła funkcję kurierki[1.1]. Podlekarz weterynarii w Małopolskich Oddziałach Armii Ochotniczej w 1920. Odznaczona Krzyżem Niepodległości z Mieczami za działalność niepodległościową[1.1]. Członkini Towarzystwa Obrony Kresów Zachodnich oraz ukończyła w Snopkowie Żeńską Szkołę Gospodarstwa Wiejskiego, a następnie w 1928 Akademię Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie[1.1]. Uzyskała stopień doktora medycyny weterynaryjnej w 1929, a w latach 1933–1934 przebywała jako stypendystka Funduszu Kultury Narodowej w Kopenhadze i Paryżu.
Od 1934 kierowała katedrą higieny środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego na Wydziale Weterynarii Uniwersytetu Warszawskiego i mianowana profesorem nadzwyczajnym tegoż Uniwersytetu w 1937[1.1]. Kierowniczka Laboratorium Mięsoznawczo-Bakteriologicznego w Rzeźniach Miejskich w Warszawie. Mieszkała na Kamionku. Od końca 1939 była członkinią SZP, a następnie ZWZ w dziale sabotażu i dywersji pod pseudonimem „Irena”. Zorganizowała i kierowała od kwietnia 1940 pracownią bakteriologicznych środków dywersji w nowo utworzonym Związku Odwetu[1.2]. Aresztowana 22 kwietnia 1941 i osadzona na Pawiaku, gdzie zmarła na rozpadową gruźlicę. Pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kw. 284b-6-25)[2].
Pośmiertnie odznaczona Orderem Wojennym Virtuti Militari V klasy[1.2] (11 listopada 1941 od KG ZWZ, zweryfikowany w Londynie w 1959 z nr. 12659, a także przez ZBoWiD w 1964). Posiadała również Krzyż Niepodległości (1931), Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Obrony Lwowa i Odznakę Honorową „Orlęta”[3].
