System APG III – system klasyfikacyjny roślin okrytonasiennych opublikowany w roku 2009 przez członków Angiosperm Phylogeny Group[1][2][3], stanowiący aktualizację wcześniejszych wersji – APG I z 1998[4] i APG II z 2003[5]. Kolejne aktualizacje systemu ukazały się w 2016 (APG IV)[6] i 2026 (APG V)[7].
W październiku 2009 członkowie Linnean Society zaproponowali klasyfikację filogenetyczną wszystkich roślin telomowych, kompatybilną z systemem APG III[8].
W systemie APG III okrytonasienne podzielone zostały na 45 rzędów obecnych także w poprzednim systemie, a dodatkowo opisanych zostało tu 14 nowych[8]:
- amborellowce (Amborellales), grzybieniowce (Nymphaeales), zieleńcowce (Chloranthales), Petrosaviales, trochodendronowce (Trochodendrales), bukszpanowce (Buxales), winoroślowce (Vitales), parolistowce (Zygophyllales), Picramniales, Huerteales, Berberidopsidales, Escalloniales, Bruniales i Paracryphiales.
Spośród znajdujących się w poprzedniej wersji 55 rodzin wymienionych jako opcjonalne (ang. bracketed families), w systemie APG III nie zostały wyróżnione 44 rodziny ze względu na ich względnie niewielką popularność. Zrezygnowano także z wyróżniania kolejnych 18 rodzin. W sumie w systemie APG III wyróżniono 415 rodzin, czyli o 42 mniej niż w systemie APG II z 2003[8]. Koncepcję opcjonalnych rodzin wprowadzono w systemie APG II, aby eksperci mogli – w razie potrzeby – stosować węższe ujęcia, pozostając jednocześnie w zgodzie z systemem APG. Zrezygnowano z niej wobec licznych postulatów, by jednak rozstrzygnąć kwestię ujęcia tych rodzin w drodze konsensusu naukowego ekspertów[7].
Rodziny opcjonalne w systemie APG II, nieobecne w systemie APG III[8]:
- Illiciaceae, Alliaceae, Agapanthaceae, Agavaceae, Aphyllanthaceae, Hesperocallidaceae, Hyacinthaceae, Laxmanniaceae, Ruscaceae, Themidaceae, Asphodelaceae, Hemerocallidaceae, Kingdoniaceae, Fumariaceae, Pteridophyllaceae, Didymelaceae, Tetracentraceae, Pterostemonaceae, Hypseocharitaceae, Francoaceae, Memecylaceae, Lepuropetalaceae, Rhoipteleaceae, Medusagynaceae, Quiinaceae, Malesherbiaceae, Turneraceae, Bretschneideraceae, Diegodendraceae, Cochlospermaceae, Peganaceae, Tetradiclidaceae, Nyssaceae, Ternstroemiaceae, Pellicieraceae, Aucubaceae, Donatiaceae, Lobeliaceae, Desfontainiaceae, Diervillaceae, Dipsacaceae, Linnaeaceae, Morinaceae, Valerianaceae.
Inne rodziny z których wyróżniania zrezygnowano w systemie APG III[8]:
- Limnocharitaceae, Luzuriagaceae, Sparganiaceae, Ledocarpaceae, Heteropyxidaceae, Psiloxylaceae, Oliniaceae, Rhynchocalycaceae, Parnassiaceae, Maesaceae, Myrsinaceae, Theophrastaceae, Eremosynaceae, Polyosmaceae, Tribelaceae, Aralidiaceae, Mackinlayaceae, Melanophyllaceae.
W systemie APG III zaakceptowanych zostało po raz pierwszy 20 nowych rodzin, nieobecnych we wcześniejszych wersjach systemów APG[8]:
- Petermanniaceae, Schoepfiaceae, Limeaceae, Lophiocarpaceae, Montiaceae, Talinaceae, Anacampserotaceae, Centroplacaceae, Calophyllaceae, Guamatelaceae, Gerrardinaceae, Dipentodontaceae, Capparaceae, Cleomaceae, Cytinaceae, Mitrastemonaceae, Metteniusaceae, Linderniaceae, Thomandersiaceae, Quintiniaceae.
Liczba rodzin o niejasnej pozycji systematycznej, nie przypisanych do żadnego rzędu została zmniejszona w APG III do 10 z 39 w wersji z 2003. Rodziny Apodanthaceae i Cynomoriaceae stanowią taksony o niejasnej pozycji systematycznej (incertae sedis) w obrębie okrytonasiennych. Osiem pozostałych rodzin umieszczanych jest w różnych grupach grupujących określone rzędy okrytonasiennych. Rodziny o niejasnej pozycji w systemie[8]:
- Apodanthaceae, Cynomoriaceae, Dasypogonaceae, Sabiaceae, Dilleniaceae, Icacinaceae, Metteniusaceae, Oncothecaceae, Vahliaceae, Boraginaceae.
- Podział okrytonasiennych w systemie APG III do poziomu rzędów i tych rodzin, których pozycja w systemie jest niejasna[8]
Przypisy
- ↑ Angiosperm Phylogeny Group (2009). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III. Botanical Journal of the Linnean Society 161: 105-121.
- ↑ As easy as APG III - Scientists revise the system of classifying flowering plants. The Linnean Society of London. [dostęp 2010-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-06-26)]. (ang.).
- ↑ APG III tidies up plant family tree. Horticulture Week. [dostęp 2010-03-09]. (ang.).
- ↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An ordinal classification for the families of flowering plants. „Annals of the Missouri Botanical Garden”. 85, s. 531–553, 1998.
- ↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG II. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 141, 4, s. 399–436, 2003. DOI: 10.1046/j.1095-8339.2003.t01-1-00158.x.
- ↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.
- ↑ a b James W.J.W. Byng James W.J.W. i inni red., Large-scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V, „J Syst Evol”, 64 (5), 2026, s. 845-874 [dostęp 2026-10-01] .
- ↑ a b c d e f g h Chase, Mark W. i Reveal, James L.. A phylogenetic classification of the land plants to accompany APG III. „Botanical Journal of the Linnean Society 161, 2”, s. 122–127, październik 2009. DOI: 10.1111/j.1095-8339.2009.01002.x.
