System APG V – system klasyfikacyjny roślin okrytonasiennych opublikowany w roku 2026, stanowiący aktualizację wcześniejszych systemów (APG I z 1998, APG II z 2003, APG III z 2009 i APG IV z 2016). U podstaw systemu leży dążenie do klasyfikowania taksonów z zasady monofiletycznych oraz minimalizowane zmian dla zachowania stabilności klasyfikacji. Wcześniejsze wersje systemu bazowały na molekularnych badaniach filogenetycznych obejmujących DNA plastydowe , natomiast tym razem uwzględniono także analizy genomu jądrowego . Zasadniczo są one zgodne z wynikami dot. genomów organellowych, jednak w przypadku niezgodności, to właśnie analiza genów jądrowych ma kluczowy wpływ na zrozumienie procesów ewolucyjnych leżących u podstaw tych niezgodności[ 1] .
Liczba wyróżnianych rodzin w systemie APG V zmalała do 407 z 416 w systemie APG IV (2016) i z 462 pierwotnych ujętych w systemie APG z 1998. Przyjęto za celowe łączenie niewielkich rodzin, zwłaszcza monotypowych i połączonych wyraźnymi synapomorfiami [ 1] . Decyzje w zakresie dzielenia i łączenia taksonów („lumping” i „splitting”) są jednymi z najbardziej dyskusyjnych i niektóre (np. szerokie ujęcie ogórecznikowatych Boraginaceae , włączenie Calceolariaceae do ostrojowatych Gesneriaceae ) zostały skrytykowane w publikacji towarzyszącej[ 2] . Wzrosła natomiast liczba rzędów – z 60 w APG II z 2003 do 66 w APG V[ 1] .
Zmiany względem systemu APG IV z 2016
W kategorii powyżej rzędów wprowadzono niewielkie zmiany w zakresie definiowania nieformalnych grup. Grupa „fabids” ograniczona została do czterech rzędów roślin wiążących azot (dyniowców Cucurbitales , bobowców Fabales , bukowców Fagales i różowców Rosales ). Dawny klad COM (dławiszowce Celastrales , malpigiowce Malpighiales i szczawikowce Oxalidales ), który w świetle analiz DNA jądrowego przestał być grupą monofiletyczną, dołączono do grupy „malvids”. Wyróżniono nowe rzędy: Oncothecales (obejmujący tylko rodzinę Oncothecaceae ) oraz Cardiopteridales (z rodzinami Cardiopteridaceae i Stemonuraceae ). Ograniczono zakres rzędów: Icacinales (tylko rodzina Icacinaceae ), ostrokrzewowce Aquifoliales (tylko ostrokrzewowate Aquifoliaceae i helwingiowate Helwingiaceae ) oraz Bruniales (tylko Bruniaceae ). Rodziny Huaceae i Columelliaceae pozostawiono bez przypisania do konkretnego rzędu, odpowiednio w obrębie grup „malvids” i „campanulids”[ 1] .
W kategorii rodzin zmiany obejmują rozszerzenie zakresu: Tecophilaeaceae (włączono Ixioliriaceae ), pomorzlinowatych Frankeniaceae (włączono tamaryszkowate Tamaricaceae ), szkarłatkowatych Phytolaccaceae (włączono Agdestidaceae i Sarcobataceae ), helwingiowatych Helwingiaceae (włączono Phyllonomaceae ), ostrojowatych Gesneriaceae (włączono Calceolariaceae i Peltantheraceae ), Pentaphylacaceae (włączono Sladeniaceae ) oraz zarazowatych Orobanchaceae (włączono Mazaceae , paulowniowate Paulowniaceae , Phrymaceae ). W obrębie rzędu sandałowców Santalales zweryfikowano granice rodzin sandałowcowatych Santalaceae i przemierżlowatych Olacaceae , wyodrębniając Erythropalaceae i Strombosiaceae [ 1] .
Klasyfikacja okrytonasiennych wg APG V
MAGNOLIIDS
MONOCOTS
Acorales Mart. – tatarakowce
Alismatales R.Br. ex Bercht. & J.Presl – żabieńcowce
Alismataceae Vent., nom. cons. – żabieńcowate
Aponogetonaceae Planch., nom. cons. – onowodkowate
Araceae Juss., nom. cons. – obrazkowate
Butomaceae Mirb., nom. cons. – łączniowate
Cymodoceaceae Vines, nom. cons. – bałwanicowate
Hydrocharitaceae Juss., nom. cons. – żabiściekowate
Juncaginaceae Rich., nom. cons. – świbkowate
Maundiaceae Nakai
Posidoniaceae Vines, nom. cons. – posydoniowate
Potamogetonaceae Bercht. & J.Presl, nom. cons – rdestnicowate
Ruppiaceae Horan., nom. cons. – rupiowate
Scheuchzeriaceae F.Rudolphi, nom. cons. – świbkowate
Tofieldiaceae Takht. – kosatkowate
Zosteraceae Dumort., nom. cons. – zosterowate
Petrosaviales Takht.
Dioscoreales Mart. – pochrzynowce
Dioscoreaceae R.Br., nom. cons. (w tym Afrothismiaceae Cheek & Soto Gomez, Taccaceae Dumort. Thismiaceae J.G.Agardh.) – pochrzynowate
Burmanniaceae Blume, nom. cons. – trójżeńcowate
Nartheciaceae Fr. ex Bjurzon
Pandanales R.Br. ex Bercht. & J.Presl – pandanowce
Liliales Perleb – liliowce
Asparagales Link – szparagowce
Arecales Bromhead – arekowce
Arecaceae Bercht. & J.Presl, nom. cons., nom. alt. (= Palmae Juss., nom. cons., nom. alt.) – arekowate
Dasypogonaceae Dumort.
Commelinales Mirb. ex Bercht. & J.Presl – komelinowce
Zingiberales Griseb. – imbirowce
Poales Small – wiechlinowce
Bromeliaceae Juss., nom. cons. – bromeliowate
Cyperaceae Juss., nom. cons. – ciborowate
Ecdeiocoleaceae D.W.Cutler & Airy Shaw
Eriocaulaceae Martinov, nom. cons. – niedotrawowate
Flagellariaceae Dumort., nom. cons. – biczycowate
Joinvilleaceae Toml. & A.C.Sm. – żuanwiliowate
Juncaceae Juss., nom. cons. – sitowate
Mayacaceae Kunth, nom. cons. – majakowate
Poaceae Barnhart, nom. cons., nom. alt. (= Gramineae Juss., nom. cons., nom. alt.) – wiechlinowate
Rapateaceae Dumort., nom. cons.
Restionaceae R.Br., nom. cons – rześciowate
Thurniaceae Engl., nom. cons. – turniowate
Typhaceae Juss., nom. cons. – pałkowate
Xyridaceae C.Agardh, nom. cons. – żółtakowate
CERATOPHYLLIDS
EUDICOTS
CORE EUDICOTS
SUPERROSIDS
Vitales Juss. ex Bercht. & J.Presl – winoroślowce
Saxifragales Bercht. & J.Presl – skalnicowce
Altingiaceae Lindl., nom. cons. – altyngiowate
Aphanopetalaceae Doweld
Cercidiphyllaceae Engl., nom. cons. – grujecznikowate
Crassulaceae J.St.-Hil., nom. cons. – gruboszowate
Cynomoriaceae Endl. ex Lindl., nom. cons. – cynomoriowate
Daphniphyllaceae Müll.Arg., nom. cons.
Grossulariaceae DC., nom. cons. – agrestowate
Haloragaceae R.Br., nom. cons. – wodnikowate
Hamamelidaceae R.Br., nom. cons. – oczarowate
Iteaceae J.Agardh, nom. cons. – iteowate
Paeoniaceae Raf., nom. cons. – piwoniowate
Penthoraceae Rydb. ex Britton, nom. cons.
Peridiscaceae Kuhlm., nom. cons.
Saxifragaceae Juss., nom. cons. – skalnicowate
Tetracarpaeaceae Nakai
ROSIDS
FABIDS
Fagales Engl. – bukowce
Fabales Bromhead – bobowce
Cucurbitales Juss. ex Bercht. & J.Presl (z wyłączeniem Apodanthaceae Tiegh. ex Takht.) – dyniowce
Anisophylleaceae Ridl.
Begoniaceae C.Agardh, nom. cons. – begoniowate
Coriariaceae DC., nom. cons.
Corynocarpaceae Engl., nom. cons. – pałężynowate
Cucurbitaceae Juss., nom. cons. – dyniowate
Datiscaceae Dumort., nom. cons. – konopiowate
Tetramelaceae Airy Shaw
Rosales Bercht. & J.Presl – różowce
MALVIDS
Picramniales Doweld
Picramniaceae Fernando & Quinn
Celastrales Link – dławiszowce
Malpighiales Juss. ex Bercht. & J.Presl – malpigiowce
Achariaceae Harms, nom. cons.
Balanopaceae Benth. & Hook.f., nom. cons.
Bonnetiaceae L.Beauvis. ex Nakai
Calophyllaceae J.Agardh – gumiakowate
Caryocaraceae Voigt – drzewipestowate
Centroplacaceae Doweld & Reveal
Chrysobalanaceae R.Br., nom. cons. – złotośliwowate
Clusiaceae Lindl., nom. cons., nom. alt. (= Guttiferae Juss., nom. cons., nom. alt.) – kluzjowate
Ctenolophonaceae Exell & Mendonça
Dichapetalaceae Baill., nom. cons.
Elatinaceae Dumort., nom. cons. – nadwodnikowate
Erythroxylaceae Kunth, nom. cons. – krasnodrzewowate
Euphorbiaceae Juss., nom. cons. (w tym Peraceae Klotzsch) – wilczomleczowate
Euphroniaceae Marc.-Berti
Goupiaceae Miers
Humiriaceae A.Juss., nom. cons. – pochodnikowate
Hypericaceae Juss., nom. cons. – dziurawcowate
Irvingiaceae Exell & Mendonça, nom. cons. – irwingiowate
Ixonanthaceae Planch. ex Miq., nom. cons.
Lacistemataceae Mart., nom. cons.
Linaceae DC. ex Perleb, nom. cons. – lnowate
Lophopyxidaceae H.Pfeiff.
Malpighiaceae Juss., nom. cons. – malpigiowate
Ochnaceae DC., nom. cons. – ochnowate
Pandaceae Engl. & Gilg, nom. cons.
Passifloraceae Juss. ex Roussel, nom. cons. – męczennicowate
Phyllanthaceae Martinov, nom. cons. – liściokwiatowate
Picrodendraceae Small, nom. cons.
Podostemaceae Rich. ex Kunth, nom. cons. – zasennikowate
Putranjivaceae Meisn.
Rafflesiaceae Dumort., nom. cons. (w tym Apodanthaceae Tiegh. ex Takht.) – bukietnicowate
Rhizophoraceae Pers., nom. cons. – korzeniarowate
Salicaceae Mirb., nom. cons. – wierzbowate
Trigoniaceae A.Juss., nom. cons.
Violaceae Batsch, nom. cons. – fiołkowate
Huerteales Doweld
Oxalidales Bercht. & J.Presl (z wyłączeniem Huaceae A.Chev.) – szczawikowce
Sapindales Juss. ex Bercht. & J. Presl – mydleńcowce
Brassicales Bromhead – kapustowce
Akaniaceae Stapf, nom. cons.
Brassicaceae Burnett, nom. cons., nom. alt. (= Cruciferae Juss., nom. cons., nom. alt.) – kapustowate
Capparaceae Juss., nom. cons. – kaparowate
Caricaceae Dumort., nom. cons. – melonowcowate
Cleomaceae Bercht. & J.Presl
Emblingiaceae Airy Shaw
Gyrostemonaceae A.Juss., nom. cons.
Koeberliniaceae Engl., nom. cons.
Limnanthaceae R.Br., nom. cons. – limnantesowate
Moringaceae Martinov, nom. cons. – moringowate
Pentadiplandraceae Hutch. & Dalziel
Resedaceae Martinov, nom. cons. (w tym Borthwickia W.W.Sm., Forchhammeria Liebm., Stixaceae Doweld) – rezedowate
Salvadoraceae Lindl., nom. cons. (w tym Bataceae Mart. ex Perleb, nom. cons.)
Setchellanthaceae Iltis
Tovariaceae Pax, nom. cons.
Tropaeolaceae Juss. ex DC., nom. cons. – nasturcjowate
Tiganophytaceae Swanepoel et al.
Malvales Juss. ex Bercht. & J.Presl – ślazowce
Santalales R.Br. ex Bercht. & J.Presl – sandałowce
Balanophoraceae Rich., nom. cons. (w tym Mystropetalaceae Hook.f.) – gałecznicowate
Erythropalaceae Planch. ex Miq., nom. cons.
Loranthaceae Juss., nom. cons. – gązewnikowate
Misodendraceae J.Agardh, nom. cons.
*Olacaceae R.Br., nom. cons. (z wyłączeniem Erythropalaceae Planch. ex Miq., Strombosiaceae Tiegh.; w tym Aptandraceae Miers, Coulaceae van Tieghem, Octoknemaceae Tiegh., nom. cons., Ximeniaceae Horaninow) – przemierżlowate
Opiliaceae Valeton, nom. cons.
Santalaceae R.Br., nom. cons. (w tym Amphorogynaceae Nickrent & Der, Cervantesiaceae Nickrent & Der, Comandraceae Nickrent & Der, Nanodeaceae Nickrent & Der, Thesiaceae Vest, Viscaceae Batsch). – sandałowcowate
Schoepfiaceae Blume
Strombosiaceae Tiegh.
Caryophyllales Juss. ex Bercht. & J.Presl – goździkowce
Achatocarpaceae Heimerl, nom. cons.
Aizoaceae Martinov, nom. cons. – pryszczyrnicowate
Amaranthaceae Juss., nom. cons. – szarłatowate
Anacampserotaceae Eggli & Nyffeler
Ancistrocladaceae Planch. ex Walp., nom. cons.
Asteropeiaceae Takht. ex Reveal & Hoogland
Barbeuiaceae Nakai
Basellaceae Raf., nom. cons. – wyćwiklinkowate
Cactaceae Juss., nom. cons. – kaktusowate
Caryophyllaceae Juss., nom. cons. – goździkowate
Didiereaceae Radlk., nom. cons.
Dioncophyllaceae Airy Shaw, nom. cons.
Droseraceae Salisb., nom. cons. – rosiczkowate
Drosophyllaceae Chrtek et al. – rosolistnikowate
Frankeniaceae Desv., nom. cons. (w tym Tamaricaceae Link, nom. cons. – tamaryszkowate ) – pomorzlinowate
Gisekiaceae Nakai
Halophytaceae S.Soriano
Kewaceae Christenh.
Limeaceae Shipunov ex Reveal – libawowate
Lophiocarpaceae Doweld & Reveal (w tym Corbichoniaceae Thulin)
Macarthuriaceae Christenh.
Microteaceae Schäferhoff & Borsch
Molluginaceae Bartl., nom. cons. – ugłastowate
Montiaceae Raf. – zdrojkowate
Nepenthaceae Dumort, nom. cons. – dzbanecznikowate
Nyctaginaceae Juss., nom. cons. – nocnicowate
Petiveriaceae C.Agardh
Physenaceae Takht.
Phytolaccaceae R.Br., nom. cons. (w tym Agdestidaceae Nakai and Sarcobataceae Behnke) – szkarłatkowate
Plumbaginaceae Juss., nom. cons. – ołownicowate
Polygonaceae Juss., nom. cons. – rdestowate
Portulacaceae Juss., nom. cons. – portulakowate
Rhabdodendraceae Prance
Simmondsiaceae Tiegh. – simondsjowate
Stegnospermataceae Nakai
Talinaceae Doweld – porwinkowate
SUPERASTERIDS
ASTERIDS
Cornales Link – dereniowce
Cornaceae Bercht. & J.Presl, nom. cons. – dereniowate
Curtisiaceae Takht.
Grubbiaceae Endl. ex Meisn., nom. cons.
Hydrangeaceae Dumort., nom. cons. – hortensjowate
Hydrostachyaceae Engl., nom. cons. – hydrostachyowate
Loasaceae Juss., nom. cons. – ożwiowate
Nyssaceae Juss. ex Dumort., nom. cons. – błotniowate
Ericales Bercht. & J.Presl – wrzosowce
Actinidiaceae Gilg & Werderm., nom. cons. – aktinidiowate
Balsaminaceae A.Rich., nom. cons. – niecierpkowate
Clethraceae Klotzsch, nom. cons. – orszelinowate
Cyrillaceae Lindl., nom. cons. – zwichrotowate
Diapensiaceae Lindl., nom. cons. – zimnicowate
Ebenaceae Gürke, nom. cons. – hebankowate
Ericaceae Juss., nom. cons. – wrzosowate
Fouquieriaceae DC., nom. cons.
Lecythidaceae A.Rich., nom. cons. – czaszniowate
Marcgraviaceae Bercht. & J.Presl, nom. cons.
Mitrastemonaceae Makino, nom. cons.
Pentaphylacaceae Engl., nom. cons. (w tym Sladeniaceae Airy Shaw)
Polemoniaceae Juss., nom. cons. – wielosiłowate
Primulaceae Batsch ex Borkh., nom. cons. – pierwiosnkowate
Roridulaceae Martinov, nom. cons. – tuliłezkowate
Sapotaceae Juss., nom. cons. – sączyńcowate
Sarraceniaceae Dumort., nom. cons. – kapturnicowate
Styracaceae DC. & Spreng., nom. cons. – styrakowate
Symplocaceae Desf., nom. cons. – symplokowate
Tetrameristaceae Hutch.
Theaceae Mirb., nom. cons. – herbatowate
LAMIIDS
Cardiopteridales Takht.
Garryales Mart. – gariowce
Aquifoliales Senft (z wyłączeniem Cardiopteridaceae Blume, Stemonuraceae Kårehed) – ostrokrzewowce
Icacinales Tiegh.
Vahliales Doweld
Solanales Juss. ex Bercht. & J.Presl – psiankowce
Boraginales Juss. ex Bercht. & J.Presl – ogórecznikowce
Gentianales Juss. ex Bercht. & J.Presl – goryczkowce
Apocynaceae Juss., nom. cons. – toinowate
Gelsemiaceae L.Struwe & V.A.Albert
Gentianaceae Juss., nom. cons. – goryczkowate
Loganiaceae R.Br. ex Mart., nom. cons. – loganiowate
Rubiaceae Juss., nom. cons. – marzanowate
Lamiales Bromhead – jasnotowce
Acanthaceae Juss., nom. cons. – akantowate
Bignoniaceae Juss., nom. cons. – bignoniowate
Byblidaceae Domin, nom. cons. – byblisowate
Carlemanniaceae Airy Shaw
*Gesneriaceae Rich. & Juss., nom. cons. (w tym Calceolariaceae Olmstead, Peltantheraceae Molinari-Novoa) – ostrojowate
Lamiaceae Martinov, nom. cons., nom. alt. (= Labiatae Juss., nom. cons., nom. alt.) – jasnotowate
Lentibulariaceae Rich., nom. cons. – pływaczowate
Linderniaceae Borsch et al. – linderniowate
Martyniaceae Horan., nom. cons. – martyniowate
Oleaceae Hoffmanns. & Link, nom. cons. – oliwkowate
*Orobanchaceae Vent., nom. cons. (w tym Mazaceae Reveal, Paulowniaceae Nakai, Phrymaceae Schauer, nom. cons., Rehmanniaceae G.Kunkel ex Reveal, Wightiaceae Bo Li et al.) – zarazowate
Pedaliaceae R.Br., nom. cons. – połapkowate
Plantaginaceae Juss., nom. cons. – babkowate
Plocospermataceae Hutch.
Schlegeliaceae Reveal
Scrophulariaceae Juss., nom. cons. – trędownikowate
Stilbaceae Kunth, nom. cons.
Tetrachondraceae Wettst.
Thomandersiaceae Sreem.
Verbenaceae J.St.Hil., nom. cons. – werbenowate
CAMPANULIDS
Oncothecales Doweld
Metteniusales Takht.
Bruniales Dumort. (z wyłączeniem Columelliaceae D.Don, nom. cons)
Asterales Lin – astrowce
Alseuosmiaceae Airy Shaw
Argophyllaceae Takht.
Asteraceae Bercht. & J.Presl, nom. cons., nom. alt. (= Compositae Giseke, nom. cons., nom. alt.) – astrowate
Campanulaceae Juss., nom. cons. – dzwonkowate
Calyceraceae R.Br. ex Rich., nom. cons.
Goodeniaceae R.Br., nom. cons.
Menyanthaceae Dumort., nom. cons. – bobrkowate
Pentaphragmataceae J.Agardh, nom. cons.
Phellinaceae Takht.
Rousseaceae DC.
Stylidiaceae R.Br., nom. cons.
[asterid, ale nie przypisane do rzędu]
Incertae sedis
Przypisy
↑ a b c d e James W. J.W. Byng James W. J.W. i inni red. , Large-scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V , „J Syst Evol”, 64 (5), 2026, s. 845-874 [dostęp 2026-10-01] .
↑ Bing B. Liu Bing B. , Su S. Liu Su S. , Ren‐Bin R.‐B. Zhu Ren‐Bin R.‐B. , Richard G. R.G. Olmstead Richard G. R.G. , Bo B. Li Bo B. , Navigating nuclear–plastid conflict: APG V and the genomic era of angiosperm classification , „J Syst Evol”, 64 (5), 2026, s. 842-844, DOI : 10.1111/jse.70129 [dostęp 2026-10-03] .